Jesienią 1941 operacja Barbarossa przełamała front południowy. Po katastrofalnym okrążeniu Kijowa we wrześniu Wehrmacht prze ku zagłębiu przemysłowemu Donbasu i zagraża Charkowowi, czwartemu co do wielkości miastu ZSRR i wielkiemu ośrodkowi przemysłu maszynowego, zbrojeniowego i pancernego. Rozkaz Stalina jest jednoznaczny: stosować politykę spalonej ziemi, by nie zostawić okupantowi niczego, co nadawałoby się do wykorzystania. Strategiczne zakłady są już w trakcie ewakuacji na Ural, ale brakuje czasu.
W połowie października nacisk niemiecki rośnie, a upadek miasta to już tylko kwestia dni. Jednostki radzieckich saperów dostają rozkaz zniszczenia mostów, linii kolejowych, elektrowni i obiektów przemysłowych, by na długo sparaliżować wysiłek wojenny nieprzyjaciela w tym węźle logistycznym. Dokładny zakres i charakter zniszczeń w centrum miasta trzeba jednak rozstrzygnąć w pośpiechu, gdy wróg zbliża się już do przedmieść.
Na tych decyzjach technicznych ciąży poważne ograniczenie: ludność cywilna, licząca setki tysięcy osób, nie została ewakuowana i pozostanie na miejscu pod okupacją. Każdy wariant sabotażu przesądza więc o losie mieszkańców w tym samym stopniu co o losie nieprzyjaciela. Inżynier saperów odpowiedzialny za minowanie musi zdecydować w ciągu najbliższych godzin.
Inżynier zakłada miny z opóźnionym zapłonem w kluczowych budynkach, które zajmie nieprzyjaciel: poza klasycznym niszczeniem obiektów przemysłowych radzieccy saperzy podkładają pułapki w kluczowych budynkach przewidzianych do zajęcia przez wroga, używając radiowo sterowanych min z opóźnionym zapłonem systemu F-10. Charków pada 24 października 1941. W listopadzie wybuch jednej z tych min niszczy budynek w centrum, w którym mieści się niemiecki sztab, i zabija kilku oficerów, w tym generała Georga Brauna, dowódcę 68 Dywizji Piechoty. Odpowiedź jest natychmiastowa i brutalna: władze okupacyjne nakazują w odwecie mordować zakładników – cywilów wiesza się na balkonach i na ulicach miasta. Minowanie z opóźnionym zapłonem okazuje się więc skuteczne wojskowo wobec niemieckiej kadry dowódczej, lecz pociąga za sobą mordercze represje wobec ludności, która pozostała w mieście i jest odtąd wystawiona na terror okupanta.
T09-040