20 października 1941 roku w Nantes komunistyczni bojownicy ruchu oporu zabijają podpułkownika Karla Hotza, komendanta wojskowego (Feldkommandant) Nantes. Okupant natychmiast żąda, by w odwecie rozstrzelano 50 zakładników wybranych spośród internowanych. Wielu z nich przebywa w obozie w Choisel, w Châteaubriant: to komunistyczni i związkowi działacze internowani przez samą administrację francuską.
Niemcy domagają się listy zakładników. Vichy, za pośrednictwem ministra spraw wewnętrznych Pierre’a Pucheu, woli, by wskazano internowanych komunistów, a nie „notabli narodowych”. Administracja obozu otrzymuje nakaz wydania wyznaczonych ludzi. Posłuchać znaczy oszczędzić innych i „utrzymać porządek”; odmówić lub ostrzec znaczy narażać się na to, że Niemcy wezmą sprawę w swoje ręce, i ryzykować własną skórę.
Los dziesiątek ludzi rozstrzyga się w ciągu kilku godzin.
Wyznaczonych ludzi wydano. 22 października 1941 roku rozstrzelano 48 zakładników w 3 miejscach: 27 w Châteaubriant (wśród nich 17-letniego Guya Môqueta), 16 w Nantes, 5 na Mont-Valérien. Odmówili zawiązania oczu i padli z okrzykiem „Niech żyje Francja”. Rola Vichy we wskazaniu komunistów obciążyła Pucheu w jego procesie w 1944 roku, który zaprowadził go przed pluton egzekucyjny. Następnego dnia de Gaulle wezwał przez BBC do zaprzestania zabijania Niemców, dopóki represje będą spadać na zakładników. Châteaubriant stało się symbolem Ruchu Oporu.
T09-023