Belgia jest okupowana od maja 1940, a jej przemysł ciężki, o kluczowym znaczeniu, pracuje na niemiecki wysiłek wojenny. Robotnicy znoszą tam zamrożone płace, surowe racjonowanie i groźbę pracy przymusowej w Rzeszy. Podziemna Partia Komunistyczna – ZSRR wciąż wiąże z Niemcami pakt niemiecko-radziecki – mimo to podsyca tam niepokoje społeczne wraz z innymi sieciami związkowymi.
Wiosną 1941 niezadowolenie narasta w hutach, gdzie tempo narzucane niemieckimi zamówieniami kontrastuje z malejącymi racjami żywnościowymi i płacami zamrożonymi od czasu klęski. W stalowniach Cockerill w Seraing koło Liège robotnicy są u kresu sił. Data 10 maja, pierwszej rocznicy inwazji, nadaje chwili wymiar patriotyczny: protest płacowy może stać się aktem oporu wobec okupanta.
Działacze muszą zdecydować o formie akcji w kraju pod niemiecką kontrolą, gdzie wszelkie strajki są zakazane i surowo karane: wszcząć otwarty strajk, łączący żądania płacowe z wyzwaniem rzuconym okupantowi, ryzykując aresztowania; poprzestać na dyskretnych protestach, by zachować sieci; albo zrezygnować, uznając represje za zbyt groźne.
Robotnicy rozpoczynają otwarty strajk, łącząc żądania płacowe z wyzwaniem rzuconym okupantowi. Zapoczątkowany w Cockerill 10 maja 1941, strajk w ciągu kilku dni obejmuje całe hutnictwo walońskie i zyskuje poparcie szerszych warstw ludności: to „strajk 100 000”. Szef sztabu generalnego Halder zapisuje, że „1 dzień strajku to 2 000 ton utraconej stali” – realny cios dla produkcji wojennej, na miesiąc przed operacją Barbarossa. Co znamienne, okupant reaguje z niezwykłą wstrzemięźliwością: 18 maja zostaje przyznana podwyżka płac o 8% i praca zostaje wznowiona; komunistyczny przywódca początkowo uchodzi sankcjom. Strajk belgijski, który wybuchł 3 miesiące po lutowym strajku w Amsterdamie, potwierdza, że nawet pod okupacją ruchy masowe mogą pokrzyżować niemiecką machinę wojenną.
T07-018