Od niemieckiej okupacji w kwietniu 1940 roku i odkąd pod nadzorem niemieckiego Komisariatu Rzeszy ministrami zostali ludzie z partii Vidkuna Quislinga, Oslo żyje pod coraz większą presją. Racjonowanie dusi robotnicze rodziny, a likwidacja bezpłatnego mleka w stołówkach fabrycznych na początku września 1941 roku przelewa czarę goryczy. W ciągu kilku godzin dziesiątki tysięcy robotników ze stoczni i wielkich zakładów stolicy spontanicznie porzucają pracę. Protest, wkrótce nazwany „strajkiem mlecznym”, szybko wykracza poza zwykłe żądania żywnościowe: staje się wyrazem gniewu i zmęczenia okupantem oraz jego norweskimi poplecznikami.
Jesteś działaczem związkowym w Oslo, w samym środku tego wrzenia. Reichskommissar , cywilny władca kraju, nie toleruje żadnego sprzeciwu: zna wartość norweskiego przemysłu dla niemieckiego wysiłku wojennego i chce kogoś ukarać dla przykładu. W powietrzu wisi stan wojenny, sądy doraźne są w gotowości, a Gestapo obserwuje przywódców strajku. Twoi towarzysze, rozdarci między gniewem a strachem o rodziny, oczekują od ciebie jasnego polecenia na nadchodzące, decydujące godziny.
Liczy się każda godzina, a wszystkie spojrzenia zwracają się ku tobie.
Związkowcy postanowili kontynuować protest, a represje były błyskawiczne. 10 września 1941 roku Terboven ogłosił w Oslo stan wyjątkowy: aresztowano 2 przywódców związkowych, Viggo Hansteena i Rolfa Wickströma, skazano ich w trybie doraźnym i jeszcze tego samego dnia rozstrzelano. Byli pierwszymi Norwegami, na których okupant wykonał wyrok śmierci. Innych przywódców uwięziono lub wysłano do obozów. Strajk został złamany, a związki zawodowe oddano pod nazistowską kuratelę. Zamiast jednak uspokoić kraj, te egzekucje trwale zradykalizowały norweski opór cywilny i uczyniły z Hansteena i Wickströma męczenników okupacji.
T09-043