Pod koniec września 1939 Warszawa jest okrążona i ostrzeliwana przez Wehrmacht. Rząd i Naczelne Dowództwo opuściły stolicę już 5 września i wycofały się na południowy wschód; 17 września przekroczyły granicę rumuńską. W mieście bronionym przez generała Juliusza Rómmla to, co pozostało z Oddziału II, czyli Drugiego Biura Sztabu Generalnego, próbuje zabezpieczyć swoje akta i personel przed bliskim przejęciem przez Abwehrę, która tropi polskie archiwa.
Oficer służby wie, że obrona stolicy jest przegrana: kapitulacja Warszawy to kwestia kilku dni. Drogi wyjścia na południe, w stronę Rumunii lub Węgier, pozostają przez pewien czas przejezdne, ale mogą się zamknąć w każdej chwili, a z każdym dniem przekroczenie granicy jest coraz mniej pewne.
Ma 3 możliwości: dotrzeć do Rumunii lub na Węgry, by spróbować odtworzyć służbę poza granicami kraju, pozostać w mieście w konspiracji i zorganizować na miejscu siatkę, albo zaprzestać walki i się poddać. Każda z nich decyduje o losie akt, ludzi i zdolności polskiego wywiadu do przetrwania klęski.
Rzeczywistym poleceniem była ewakuacja: przez „przyczółek rumuński”, urządzony po to, by kadry armii i administracji mogły dotrzeć na południe, a potem do Francji, trzon kadr Oddziału II i Biura Szyfrów dotarł do Rumunii i na Węgry, a następnie do Francji, gdzie polski wywiad wznowił działalność (zwłaszcza prace nad Enigmą w ośrodku PC Bruno pod Paryżem); władze polskie zamierzały kontynuować walkę na uchodźstwie. Odwrót nie obył się bez strat: źle zniszczone archiwa pozwoliły Abwehrze aresztować ponad stu agentów i informatorów, którzy pozostali na miejscu, a wielu z nich zamordowano. Odtworzenie służby na uchodźstwie wyraźnie przeważyło więc nad improwizowanym utrzymaniem konspiracji w oblężonej stolicy.
T01-119