Government Code & Cypher School (GC&CS), brytyjska służba kryptoanalityczna ulokowana w Bletchley Park w hrabstwie Buckinghamshire, skupia matematyków, językoznawców i szachistów wokół wyzwania: złamać Enigmę, wirnikową maszynę szyfrującą armii niemieckiej. Od wybuchu wojny sukcesy są rzadkie i fragmentaryczne.
9 kwietnia 1940 roku Niemcy napadają na Norwegię i Danię. Do koordynacji tej improwizowanej operacji Luftwaffe i Wehrmacht używają stosunkowo prostego klucza Enigmy, a depesze napływają szerokim strumieniem. Od 15 kwietnia w Bletchley udaje się go złamać: niektóre depesze są odczytywane w niespełna godzinę. To masa informacji o organizacji, zaopatrzeniu, planach i zamiarach wroga w Norwegii – to, co Churchill nazwie później swoimi „złotymi jajami”.
Pojawia się jednak problem. Bletchley nie ma pewnego sposobu przekazywania tych informacji dowódcom w terenie, nie może nawet wyjaśnić im natury źródła, nie dysponuje też ani systemem zestawiania, ani obiegiem dystrybucji. Zbyt szybkie ujawnienie tego skarbu groziłoby zaalarmowaniem wroga i trwałym wyschnięciem źródła.
Kierownictwo Bletchley w praktyce zachowało absolutną tajemnicę, zamiast ryzykować spalenie źródła, bo nie potrafiło zrobić nic lepszego. Złamanie norweskiego klucza Enigmy było „triumfem kryptografii”, lecz – jak podsumował – „nie miało żadnego wpływu na przebieg kampanii norweskiej”. Bez bezpiecznego obiegu przekazu i bez możliwości ochrony pochodzenia informacji wojska lądowe i marynarka w terenie nie wykorzystały tego wywiadu. Lekcja była gorzka: w wojnie wywiadów to Niemcy, zdolne odczytywać jedną trzecią brytyjskich sygnałów morskich na Morzu Północnym, wyszły z Norwegii zwycięsko. Epizod doprowadził do powstania Special Liaison Units i systemu Ultra, który od 1941 roku dostarczał odszyfrowane depesze dowódcom, przy ścisłych procedurach ochrony źródła.
T03-081