Wolne Miasto Gdańsk, zamieszkane w przytłaczającej większości przez ludność niemieckojęzyczną, od 1920 roku pozostaje pod ochroną Ligi Narodów, ale jest przedmiotem pożądania Rzeszy. Od 1933 roku jego policja została podporządkowana miejscowej partii nazistowskiej: urzędnik, który nie popierał narodowego socjalizmu, nie miał już w służbie przyszłości. Przez cały sierpień 1939 roku jej kadra potajemnie przygotowuje zajęcie polskich obiektów w mieście.
1 września 1939 pancernik Schleswig-Holstein otwiera ogień do polskiej załogi na Westerplatte: w mieście zaczyna się niemiecka aneksja. Wszędzie polskie obiekty – w tym Poczta Polska, której pracownicy się barykadują – stają się celami, a siły Rzeszy oczekują współdziałania miejscowych służb.
Inspektor tej policji musi wybrać swoją postawę pierwszego dnia: wziąć czynny udział w operacjach u boku sił niemieckich, ograniczyć się do pełnienia służby i wykonywania rozkazów „utrzymania porządku” albo odmówić i złożyć dymisję na znak protestu.
Policja Wolnego Miasta Gdańska, w ogromnej większości złożona z etnicznych Niemców i kierowana przez nazistów, stanęła po stronie aneksji i brała w niej czynny udział już od 1 września 1939 roku, zwłaszcza podczas szturmu na Pocztę Polską, której obrońców oblężono, a następnie zamordowano. Już 2 września w pobliżu Gdańska otwarto obóz Stutthof, podległy miejscowemu szefowi policji, początkowo jako obóz internowania dla polskiej inteligencji i przeciwników reżimu; stał się obozem koncentracyjnym, w którym zginęło ponad 60 000 osób. Policję gdańską wchłonął następnie niemiecki aparat policyjny (Gestapo i Ordnungspolizei). , nazistowski przywódca miasta, został 26 października 1939 roku mianowany gauleiterem i namiestnikiem Rzeszy nowego Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie.
T01-112