Wieluń to miasto liczące 16 000 mieszkańców w środkowej Polsce, 21 km od granicy niemieckiej. Nie ma w nim garnizonu, fabryki zbrojeniowej ani żadnego uznanego celu strategicznego. W centrum wznoszą się gotycki kościół z XIV wieku i 50-łóżkowy szpital z czerwonym krzyżem na dachu, widocznym z wysokości 800 metrów; w każdy piątek odbywa się tu targ.
W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 roku w niemieckiej bazie lotniczej Nieder-Ellguth (Śląsk) 29 bombowców nurkujących Junkers Ju 87 „Stuka” ze , dowodzonych przez majora Oskara Dinorta, zostaje załadowanych bombami. Cel wyznaczony przez generała Alexandra Löhra: zneutralizować rzekomą „koncentrację polskiej kawalerii” w Wieluniu. Nie stacjonuje tam żadna kawaleria.
Miasto zostaje zaatakowane o 04:40 – kilka minut przed otwarciem ognia przez Schleswig-Holstein na Westerplatte. 29 ton bomb w 3 falach. Szpital zostaje trafiony już w pierwszej fali, o 04:42; 32 pacjentów ginie w swoich łóżkach. O świcie około 75% centrum miasta leży w gruzach. Lokalne władze polskie – burmistrz, lekarz naczelny, ksiądz – muszą w ciągu kilku godzin zdecydować, jak zorganizować dalsze działania.
Lokalne władze skupiają wysiłki na rannych, mobilizując ocalałych, i pozostają na miejscu. Doktor reorganizuje opiekę medyczną w budynkach, które jeszcze stoją. Liczba ofiar tego dnia jest dziś przedmiotem sporu: (Wieluń 1939, 2008) dokumentuje na podstawie ksiąg parafialnych i szpitalnych 127 zidentyfikowanych zabitych i nie wyklucza, że wraz z nieewidencjonowanymi ofiarami (uchodźcami, ubogimi) było ich niemal dwa razy więcej. Według badań weryfikacyjnych z pierwszej dekady XXI wieku tradycyjnie podawane liczby (od 1 200 do 2 000 zabitych) nie znajdują potwierdzenia w źródłach pierwotnych. Wieluń uważa się za pierwsze celowe bombardowanie ludności cywilnej II wojny światowej w Europie. Proces norymberski nie uwzględni Wielunia osobno. Miasto uzyskuje oficjalny status miejsca pamięci dopiero w 2004 roku. Żaden z zaangażowanych niemieckich pilotów nie zostanie osądzony.
T01-002