9 kwietnia 1940 roku, gdy Wehrmacht zajmuje Oslo, a rząd Nygaardsvolda ucieka na północ, dostrzega okazję, by narzucić się jako postać polityczna. Bez wcześniejszej zgody Niemców (inaczej niż podczas rozmów z Alfredem Rosenbergiem w grudniu 1939 roku) postanawia działać na własną rękę. O 19:00 zjawia się w studiu NRK (norweskiego radia publicznego) w Marienlyst, wyrzuca techników i przejmuje mikrofon.
O 19:32 Quisling ogłasza na żywo: „Nazywam się . Rząd Nygaardsvolda uciekł. Obejmuję dziś władzę jako premier Królestwa Norwegii. Wzywam ludność, by nie stawiała oporu armii niemieckiej, która przybywa wyzwolić Norwegię spod jarzma plutodemokracji. Niech żyje Norwegia i współpraca niemiecko-norweska.”
Reakcja jest natychmiastowa: w całej Norwegii zapada osłupienie. Ludność prawie nigdy nie słyszała o Quislingu – jego partia, Nasjonal Samling, uzyskała w ostatnich wyborach 1,8 % głosów. Skonsternowany jest nawet Wehrmacht: Hitler nie zezwolił na tę samozwańczą proklamację. , niemiecki wysłannik specjalny w Oslo, musi zmierzyć się z katastrofalną sytuacją dyplomatyczną: Berlin nie planował takiego kroku, a Wehrmacht staje wobec faktu dokonanego.
Berlin musi zdecydować w ciągu kilku godzin.
Berlin początkowo poparł Quislinga i przyjął fakt dokonany: Hitler uznał jego rząd w ciągu 24 godzin, a 10 kwietnia wysłannik zażądał od Haakona VII, by ten mianował Quislinga premierem. odmówił. Pozbawiony jakiegokolwiek poparcia społecznego, Quisling przestał być użyteczny: 15 kwietnia 1940 roku Berlin porzucił go na rzecz Rady Administracyjnej, utworzonej przy poparciu Sądu Najwyższego pod przewodnictwem Paala Berga. Wobec braku jakiejkolwiek możliwości porozumienia z królem Hitler mianował 24 kwietnia 1940 roku komisarzem Rzeszy Josefa Terbovena, niemieckiego administratora cywilnego, podlegającego bezpośrednio jemu. Quisling został zmarginalizowany na 22 miesiące. 1 lutego 1942 roku Hitler go jednak zrehabilitował: Quisling został oficjalnie Ministerpräsidentem rządu norweskiego, podporządkowanego Terbovenowi. Rozpoczął „nazyfikację” Norwegii – ustawy antysemickie, deportację 770 Żydów do Auschwitz, z których przeżyło 33, brutalne represje wobec ruchu oporu. Po wyzwoleniu 9 maja 1945 roku Quisling został natychmiast aresztowany, oskarżony o zdradę stanu, skazany na śmierć i rozstrzelany w twierdzy Akershus w Oslo 24 października 1945 roku o 03:30. Czasownik „quisling” trafił do słowników angielskich (Oxford, 1944) i innych języków jako synonim narodowego kolaboranta i zdrajcy. Norwegia po wojnie osądziła około 50 000 kolaborantów – proporcjonalnie jedna z najwyższych liczb w Europie.
T03-009