9 kwietnia 1940 roku o 04:15 Wehrmacht atakuje Norwegię jednocześnie w 6 punktach (Oslo, Kristiansand, Bergen, Stavanger, Trondheim, Narwik). W Oslo jednak twierdza Oscarsborg dokonuje rzeczy niemożliwej: rankiem 9 kwietnia zatapia w Oslofjordzie ciężki krążownik Blücher, okręt flagowy niemieckiej floty inwazyjnej. To 12-godzinne opóźnienie pozwala rodzinie królewskiej, rządowi Nygaardsvolda, rezerwie złota Banku Norwegii i archiwom parlamentu opuścić Oslo jeszcze w ciągu przedpołudnia.
10 kwietnia król , lat 67, następca tronu Olaf, lat 36, premier i minister spraw zagranicznych znajdują się na wschodzie kraju, w okolicy wsi Nybergsund (Hedmark, około 170 km na północny wschód od Oslo), dokąd się wycofali. Po południu w Elverum król przyjmuje niemieckiego wysłannika specjalnego Curta Bräuera.
Bräuer przedstawia 2 możliwości: uznać rząd Quislinga, ogłoszony poprzedniego dnia o 19:32 w Radio Oslo, i wrócić do Oslo albo odmówić, co według Berlina oznaczałoby utratę korony przez króla i dalszą wojnę totalną.
Odpowiedzi oczekuje się wieczorem. W Nybergsund naradza się ze swoją radą.
odrzucił Quislinga i kontynuował walkę zbrojną, przygotowując jednocześnie rząd na uchodźstwie. Jego oświadczenie w Nybergsund, słynne w dziejach Norwegii, streszcza jego stanowisko: „Jestem głęboko poruszony odpowiedzialnością, której się ode mnie wymaga. Wolę jednak abdykować, niż dać swoją sankcję rządowi Quislinga. Decyzja należy do mnie – i odmawiam.” Rada Ministrów stanęła za nim: jednomyślnie postanowiono kontynuować wojnę. i rząd Nygaardsvolda przez 2 miesiące wycofywali się na północ (pieszo, samochodami, łodziami), uczestnicząc w obronie Trondheim i Narwiku. 7 czerwca 1940 roku wsiedli w Tromsø na krążownik HMS Devonshire, a 10 czerwca przybyli do Londynu. Norweski rząd na uchodźstwie stał się jednym z najaktywniejszych wśród aliantów – wniósł czwartą co do wielkości flotę handlową świata (1 250 norweskich statków w alianckim wysiłku wojennym), 25 000 marynarzy, kilka dywizjonów RAF oraz ważne operacje SOE (zwłaszcza Gunnerside przeciwko fabryce ciężkiej wody w Rjukan, luty 1943). wrócił do Oslo 7 czerwca 1945 roku – w rocznicę swojego odjazdu w 1940. Zmarł we wrześniu 1957 roku. Czasownik „to quisle” przeniknął do wszystkich języków europejskich.
T03-008