Od 25 sierpnia 1941 roku kolumny brytyjskie nadciągające z południa i Armia Czerwona schodząca z północy w kilka dni złamały opór armii cesarskiej. Alianci nie kryją swoich powodów: chcą zabezpieczyć „korytarz perski”, czyli linię kolejową i drogę, którymi ma płynąć sprzęt z programu Lend-Lease do wykrwawionego Związku Radzieckiego, i przejąć pełną kontrolę nad polami naftowymi Anglo-Iranian wokół Abadanu. Oficjalnie neutralny Iran płacił za rzekome zbliżenie z Rzeszą i obecność niemieckich techników; w rzeczywistości jego położenie czyniło zeń arterię o kluczowym znaczeniu, której Londyn i Moskwa nie mogły zostawić poza kontrolą.
W Teheranie władca, który od 1925 roku budował nowoczesne państwo, widzi, jak jego autorytet rozpada się z godziny na godzinę. Obce wojska zbliżają się do stolicy, armia narodowa rozsypała się niemal bez walki, a alianckie radiostacje atakują monarchę z imienia, uznając go za zbyt autorytarnego i zbyt proniemieckiego. Pałac huczy od plotek i sprzecznych rad. Każde z rozważanych wyjść przesądza nie tylko o losie starzejącego się człowieka, lecz także młodej dynastii, następcy tronu wykształconego w Szwajcarii i okupowanego narodu.
Brytyjczycy dają do zrozumienia, że zaakceptowaliby rozwiązanie zachowujące koronę, pod warunkiem że obecny pan sytuacji usunie się w cień. Wysłannicy czekają na odpowiedź w przedpokoju, a czas nagli.
postanowił abdykować 16 września 1941 roku na rzecz syna, Mohammada Rezy Pahlawiego, wówczas 21-letniego, który natychmiast wstąpił na tron. Ten gest uratował dynastię, ale byłego władcę Brytyjczycy wywieźli na wygnanie: najpierw na wyspę Mauritius, potem do Johannesburga w Afryce Południowej, gdzie zmarł 26 lipca 1944 roku, nie zobaczywszy już Iranu. Kraj pozostał pod okupacją aliantów i w listopadzie i grudniu 1943 roku był miejscem konferencji teherańskiej, na której spotkali się Roosevelt, Churchill i Stalin. Wojska radzieckie wycofały się dopiero w 1946 roku, po poważnym kryzysie rodzącej się zimnej wojny.
T09-044