Od amerykańskiego embarga z lata 1941 roku – zamrożenia aktywów i odcięcia dostaw ropy – zapasy Japonii topnieją. Waszyngton uzależnia każde porozumienie od wycofania się z Chin, które armia po 4 latach wojny uważa za nie do przyjęcia. 16 października książę Konoe, nie widząc wyjścia z impasu, podaje się do dymisji.
Za radą Lorda Strażnika Tajnej Pieczęci Kido cesarz mianuje 18 października na czele rządu swego ministra wojny, generała Tōjō – paradoksalny wybór zwolennika twardego kursu, połączony z cesarskim życzeniem, by ponownie rozważyć „od czystej karty” decyzję o wojnie przyjętą 6 września.
Tōjō dziedziczy więc rozstrzygnięcie, którego sam nie dokonał: dyplomacja wymagałaby ustępstw w Chinach; wojna miałaby objąć „południowy obszar zasobów”, zanim skończy się ropa; wycofanie się oznaczałoby oddanie inicjatywy.
Tōjō przeprowadził pozorną ponowną ocenę, a jednocześnie przyspieszył przygotowania. Konferencja cesarska 5 listopada wyznaczyła negocjacjom ultymatywny termin; nota Hulla z 26 listopada została odebrana jako odmowa; konferencja 1 grudnia zatwierdziła wojnę. Atak na Pearl Harbor nastąpił 7 grudnia 1941 roku i przeniósł konflikt na skalę światową.
T09-022