, ekonomista, który w 1941 roku został rektorem Leningradzkiego Uniwersytetu Państwowego, kieruje instytucją uwięzioną w pułapce: od 8 września pierścień niemieckich i fińskich wojsk wokół miasta się zamknął. postanowił zagłodzić Leningrad zamiast zdobywać go szturmem, a racja chleba spadła do 125 gramów dziennie dla osób na utrzymaniu.
Głód uderza bez różnicy: profesorowie i studenci są osłabieni dystrofią, sale są lodowate, brakuje opału. Śmiertelność osiągnie w styczniu i lutym 1942 roku nawet 100 000 zgonów miesięcznie.
Utrzymanie nauczania w takich warunkach naraziłoby wszystkich na śmierć z wycieńczenia na stanowisku; zawieszenie go oznaczałoby wygaszenie instytucji będącej symbolem oblężonego miasta. Istnieje częściowe wyjście: „Droga Życia”, szlak wytyczony na lodzie jeziora Ładoga, pozwala ewakuować ludzi na tyły, w niewielkich grupach i pod groźbą bombardowań.
Wozniesienski musi rozstrzygnąć: utrzymać wszystkie zajęcia, nikogo nie ewakuując; kontynuować nauczanie, ewakuując jednocześnie część kadry i studentów; albo zawiesić działalność uniwersytetu i ewakuować go w całości.
kontynuował nauczanie przez zimę oblężenia, organizując jednocześnie ewakuację części swojej kadry i studentów. Pod kierownictwem Aleksandra Wozniesienskiego zajęcia trwały dla małych grup w nieogrzewanych salach, za cenę bardzo licznych zgonów z głodu wśród profesorów i studentów. Na początku 1942 roku kilkaset osób – profesorów, studentów i pracowników – wraz z rodzinami ewakuowano lodową drogą przez do Saratowa, miasta uniwersyteckiego wybranego z inicjatywy Wozniesienskiego; uniwersytet wznowił tam działalność 1 kwietnia 1942 roku i funkcjonował do 1944 roku. Wozniesienski przeżył oblężenie, lecz w 1949 roku został aresztowany w „sprawie leningradzkiej”, w 1950 roku rozstrzelany, a w 1954 roku zrehabilitowany.
T10-008