Klęska 1940 roku kończy się masowym pojmaniem: około 1,8 miliona francuskich żołnierzy wpada w ręce Niemców, w dużej części w ostatnich dniach, po apelu Pétaina o zaprzestanie walki. Przewiezieni do Niemiec, trafiają do obozów – Stalagów dla szeregowych, Oflagów dla oficerów.
Dla ciebie, jeńca, niewola zapowiada się na długo i nie wiadomo, kiedy się skończy. Możesz znosić uwięzienie w oczekiwaniu na hipotetyczne uwolnienie lub koniec wojny, pracując (często przymusowo) dla niemieckiej gospodarki. Możesz spróbować ucieczki, ryzykując surowe kary i bardzo prawdopodobne ponowne schwytanie. Albo starać się o szczególny status (repatriacja ze względów zdrowotnych, lżejszy przydział), by złagodzić swój los.
Rozejm utrzymuje jeńców w niewoli jako środek nacisku na Vichy. Setki tysięcy mężczyzn w sile wieku zostają w ten sposób wyłączone z życia kraju, co obciąża rodziny, gospodarkę i morale kraju. Jaką postawę przyjmiesz?
Przeważająca większość znosi niewolę w oczekiwaniu na uwolnienie: około 1,5–1,6 miliona francuskich jeńców pozostaje w Niemczech, wielu do 1945 roku, zatrudnionych w gospodarstwach i fabrykach. Ucieczki się zdarzają, ale pozostają rzadkie i ryzykowne. Vichy wynegocjuje ograniczone rozwiązania (system zmiany jeńców zwany „relève”, przekształcenie w „wolnych” robotników). Utrzymywanie w niewoli tej masy ludzi – jednego z warunków rozejmu – jest niemieckim środkiem nacisku na reżim Pétaina i wielkim dramatem społecznym: rodziny pozbawione żywicieli, „pokolenie nieobecnych”, główny temat propagandy Vichy („Marszałku, oddaj nam naszych jeńców”). Los jeńców z 1940 roku ciąży na całej okupowanej Francji.
T04-117