W 1939 roku Wielka Brytania importuje około 70% żywności. Jej flota handlowa, licząca 3 000 statków, jest największa na świecie, ale pozostaje narażona na U-Booty i miny magnetyczne – to ostatnie zagrożenie okazuje się kluczowe od listopada 1939 roku. Bez aktywnej polityki wysiłek wojenny naraziłby kraj na głód.
25 września 1939 roku , 46 lat, zostaje mianowany ministrem żywności i staje na czele Ministry of Food, resortu reaktywowanego po raz pierwszy od I wojny światowej. Ten adwokat z zawodu, weteran Wielkiej Wojny i konserwatysta dysponuje planem przygotowanym już w 1936 roku przez Komitet Obrony Imperialnej, lecz musi przełożyć go na konkretne środki. Pierwsze rozwiązania, wprowadzone w październiku i listopadzie 1939 roku, zarysowują już system: indywidualne książeczki racjonowania rozdane 47 milionom obywateli podzielonych na kategorie – dorośli, dzieci, kobiety w ciąży, robotnicy przemysłu ciężkiego – przy czym każdy zakup wymaga okazania kuponów na dany produkt.
Racjonowanie ma wejść w życie 8 stycznia 1940 roku, co zostawia 3 miesiące na przygotowania administracyjne. Pierwsze objęte nim artykuły to bekon (4 uncje tygodniowo), masło (4 uncje) i cukier (12 uncji), a kolejne mają dołączać w następnych miesiącach. Pozostaje ustalić zasadę przydziału. Czy zróżnicować racje w zależności od wysiłku fizycznego i dochodów, czy narzucić każdemu taką samą porcję, bez względu na zawód czy majątek? Wybór rozstrzyga zarówno o skuteczności wysiłku wojennego, jak i o spójności społecznej kraju.
Morrison zastosował przede wszystkim absolutną równość – tę samą rację dla wszystkich, niezależnie od dochodów czy zawodu – z kilkoma ograniczonymi wyjątkami (dodatkowe racje dla hutników z Sheffield, górników z Walii, dokerów z Liverpoolu – różnica 10–15%). Zasada równości była kluczowa i miała ogromne znaczenie polityczne. Po pierwszych artykułach (bekon, masło, cukier) w marcu 1940 roku objęto racjonowaniem mięso, w lipcu 1940 roku herbatę i margarynę, a następnie dżem, ser, jaja w ilościach symbolicznych oraz mydło w lutym 1942 roku. Wielka Brytania stała się jednym z krajów rozwiniętych, w których nierówności żywieniowe zmniejszyły się podczas wojny najbardziej – zdrowie publiczne ogólnie się poprawiło (wydłużyła się średnia długość życia, spadła śmiertelność niemowląt). Ogłoszone przez rząd pod koniec grudnia 1939 roku racjonowanie weszło w życie 8 stycznia 1940 roku. Utrzymano je, rozszerzono i zaostrzono aż do 1954 roku – czyli 14 lat nieprzerwanego racjonowania, rekord wśród europejskich demokracji. Brytyjski system racjonowania stał się wzorem administracyjnym badanym w całym świecie zachodnim. Po wojnie przyczynił się do budowy państwa opiekuńczego przez laburzystowski rząd Attleego od 1945 roku (NHS, plan Beveridge’a). Morrison był ministrem poczt (1940–1943), ministrem planowania przestrzennego (1943–1945), a w latach 1951–1959 spikerem Izby Gmin. W 1959 roku otrzymał godność parowską jako wicehrabia Dunrossil, w 1960 roku został gubernatorem generalnym Australii i zmarł na stanowisku w lutym 1961 roku.
T01-086