Po inwazji z września 1939 roku polski Górny Śląsk zostaje wcielony do Rzeszy. W 1940 roku okupant narzuca Polakom system pracy przymusowej: urzędy pracy (Arbeitsämter) kierują przymusową siłę roboczą do kopalń, przemysłu ciężkiego i rolnictwa, w duchu tzw. dekretów polskich (Polen-Erlasse) z 8 marca 1940 roku, które ustalają dyskryminujący status polskich robotników wysyłanych do Niemiec.
Polscy robotnicy mają niższy status i niższe wynagrodzenie, a za nieobecność lub „niesubordynację” grożą im ciężkie kary. Odmowa przydziału, porzucenie stanowiska lub ucieczka do Generalnego Gubernatorstwa grozi aresztowaniem, obozem, a nawet śmiercią.
Śląski górnik wezwany przez Arbeitsamt musi zdecydować: posłuchać i pracować w tym systemie, spowalniać pracę i potajemnie sabotować, albo spróbować się wymknąć, opuszczając region.
Przytłaczająca większość Polaków objętych pracą przymusową poddaje się przydziałom z braku alternatywy: nadzór policyjny, kary i groźba obozów sprawiają, że otwarta odmowa jest niemal samobójstwem. Górny Śląsk staje się kluczowym ogniwem niemieckiego wysiłku wojennego (węgiel, hutnictwo), a przymusowa praca Polaków zapowiada system wyzysku cudzoziemskiej siły roboczej, który rozciągnie się na całą okupowaną Europę. Formy dyskretnego oporu (spowalnianie pracy, drobne sabotaże, pojedyncze ucieczki) istnieją, lecz pozostają marginalne wobec aparatu represji.
T03-176