Już zimą 1939–1940 wojna, choć „dziwna”, daje się we znaki w codziennym życiu na tyłach. W Wielkiej Brytanii zostaje wprowadzone racjonowanie (od stycznia 1940: masło, cukier, bekon), a we Francji pojawiają się ograniczenia. Blokada, mobilizacja mężczyzn i przestawienie gospodarki na potrzeby wojny zmniejszają zaopatrzenie.
Dla ciebie, gospodyni domowej, wojna to przede wszystkim domowe wyrzeczenia. Możesz skrupulatnie przestrzegać racjonowania, z obywatelskiej powinności i patriotycznej dyscypliny, dostosowując posiłki. Możesz gromadzić zapasy albo, z przezorności, korzystać z pierwszych nieoficjalnych kanałów zaopatrzenia. Możesz też narzekać i obchodzić przepisy, uznając ograniczenia za przesadne, skoro nie ma walk.
Racjonowanie w wojnie ze spokojnym frontem budzi niezrozumienie i niezadowolenie: po co sobie odmawiać, skoro „nic się nie dzieje”? Ale przygotowuje umysły i gospodarkę na długotrwały wysiłek. Prowadzenie domu, zmiana nawyków i akceptacja wyrzeczeń stają się pierwszą formą cywilnego zaangażowania w wojnę.
Postawy są różne, ale zdecydowanie przeważa obywatelska powinność, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, gdzie racjonowanie, prowadzone sprawiedliwie i cierpliwie objaśniane, jest na ogół dobrze przyjmowane jako wkład w wysiłek wojenny. We Francji akceptacja jest w czasie dziwnej wojny bardziej chwiejna: brak walk sprawia, że niektórym trudno uzasadnić ograniczenia. Racjonowanie zimy 1939–1940 to tylko preludium: znacznie się pogłębi wraz z okupacją i długą wojną. Dla cywilów oznacza konkretne wejście wojny w codzienność, na długo zanim walki dotrą na ich ziemię. „Wojna gospodyń domowych” zaczyna się w kolejkach i nad kartkami żywnościowymi.
T02-077