16 marca 1939 roku ogłosił z Zamku Praskiego Protektorat Czech i Moraw. Z dnia na dzień miliony Czechów budzą się pod okupacją niemiecką: flagi ze swastyką, wojsko na ulicach, administracja wzięta w karby, Gestapo urządzające się w kraju. Państwo nie walczyło – jego upadek miał charakter dyplomatyczny, a nie wojskowy.
Dla mieszkańców nie jest to już kwestia polityczna, lecz egzystencjalna i codzienna. Represje uderzają najpierw w przeciwników, Żydów i znanych patriotów; większość ludności musi sama zdecydować, jak zachować się wobec okupanta.
Wcielasz się w Czecha z Bohemii, zwykłego obywatela. Spuścić głowę i pogodzić się z okupacją, by uchronić rodzinę i pracę? Uciec za granicę, by dołączyć do emigracji i, być może, do czechosłowackiej armii na uchodźstwie? A może zaangażować się w rodzący się konspiracyjny ruch oporu, ryzykując więzienie lub śmierć? Każdy wybór rzutuje na bezpieczeństwo twoich bliskich i na sens, jaki nadajesz klęsce bez walki.
Przytłaczająca większość ograniczyła się do tego, by przetrwać, pracować i czekać, podczas gdy zdeterminowane mniejszości uciekły za granicę lub dołączyły do ruchu oporu w kraju. Kilka tysięcy Czechów i Słowaków opuściło kraj potajemnie przez Polskę, by we Francji, a potem w Wielkiej Brytanii tworzyć czechosłowackie jednostki na uchodźstwie pod władzą Beneša. W kraju powstały sieci oporu (UVOD), na które Gestapo zadawało ciężkie ciosy. Protektorat czekała intensywna eksploatacja gospodarcza i narastające represje, aż po masowe akcje odwetowe po zamachu na Heydricha w 1942 roku. Wielka masa ludności przeszła przez okupację, balansując między wymuszoną ugodowością a cichym poparciem dla ruchu oporu.
T00-057