W marcu 1939 roku, rok po Anschlussie, który włączył Austrię do Rzeszy, Reichsbahn wchłonęła austriackie koleje, a „wspólnota narodowa” (Volksgemeinschaft) obejmuje już nadzorem każdy warsztat. W Linzu, mieście dzieciństwa Hitlera, wykreowanym na wizytówkę reżimu, nacisk partii daje się odczuć nawet w lokomotywowniach i warsztatach, a każdy patrzy, jak się zachować, by utrzymać posadę.
45-letni kolejarz, niegdyś związany ze środowiskiem socjaldemokratycznym, rozwiązanym w 1934 roku, a potem zakazanym, widzi, jak koledzy jeden po drugim zajmują stanowisko. Wstąpienie do NSDAP zabezpieczyłoby jego posadę i los bliskich; trzymanie się z dala pozwoliłoby zachować przekonania, lecz naraziłoby go na odsunięcie, a nawet donos.
Czy poprosić o legitymację partyjną, by zabezpieczyć zatrudnienie, odmówić jakiegokolwiek wstąpienia i trzymać się na uboczu, czy zachować posadę, szukając dyskretnie kontaktu z konspiracją? Dylemat powraca każdego dnia, bez oczywistego wyjścia.
Badania Evana Burra Bukeya pokazują, że po Anschlussie znaczna część austriackiej klasy robotniczej, w tym byli socjaldemokraci i działacze chrześcijańsko-społeczni, układa się z reżimem z oportunizmu i z obawy o pracę: awans, a nawet samo utrzymanie zatrudnienia coraz częściej zależą od wstąpienia do NSDAP, której listy członków ponownie otwierano falami, tak że wzięcie legitymacji staje się raczej zawodowym odruchem przetrwania niż wyborem ideologicznym. W Linzu, mieście-wizytówce, nadmiernie uprzemysłowionym wokół zakładów Hermanna Göringa, nacisk na kolejarzy i robotników jest szczególnie silny. Krótko mówiąc, większość się przystosowuje, mniejszość się opiera, a masowe wstępowanie Austriaków do partii (nadreprezentowanych później w SS i aparacie represji) będzie podsycać rozliczenia i mit „pierwszej ofiary” po 1945 roku.
T00-078