Od listopada 1939 roku ZSRR – związany wówczas z Niemcami paktem Ribbentrop–Mołotow – napadł na Finlandię („wojna zimowa”). Zaciekły opór Finów, zadających Armii Czerwonej ciężkie straty, budzi na Zachodzie podziw i wzruszenie. W Paryżu i Londynie rozważa się wysłanie korpusu ekspedycyjnego na pomoc Helsinkom.
Rachunek jest niejednoznaczny. Pomoc dla Finlandii zadowoliłaby opinię publiczną i pozwoliłaby przy okazji odciąć Niemcy od szwedzkiej rudy żelaza przewożonej przez Norwegię – to realny cel strategiczny. Ale ekspedycja wciągnęłaby Francję i Wielką Brytanię w równoczesną wojnę z ZSRR, oprócz wojny z Niemcami, i musiałaby przejść przez Norwegię i Szwecję, kraje neutralne, mało skore do przepuszczania obcych wojsk.
Alianci muszą podjąć decyzję. Mogą zorganizować ekspedycję do Finlandii przez Skandynawię. Mogą zrezygnować, by nie otwierać drugiego frontu przeciw ZSRR. Mogą też ograniczyć się do pomocy materialnej (broń, ochotnicy), nie angażując wojsk. Ryzyko polega na rozproszeniu sił albo – przeciwnie – na zaprzepaszczeniu strategicznej szansy.
Alianci decydują się zorganizować ekspedycję przez Skandynawię, ale wydarzenia ich wyprzedzają: 5 lutego 1940 roku Najwyższa Rada Sojusznicza, której chodzi przede wszystkim o kontrolę nad szwedzką rudą żelaza wywożoną przez Narwik, zatwierdza wysłanie korpusu ekspedycyjnego. Norwegia i Szwecja odmawiają jednak przepuszczenia wojsk, a Finlandia już 12 marca 1940 roku podpisuje pokój z ZSRR, co pozbawia ekspedycję sensu. Sprawa ta wstrząsa rządem Daladiera, który upada. Plan skandynawski nie znika jednak: odżywa w postaci operacji wymierzonej w Norwegię i rudę z Narwiku, gdzie w kwietniu i maju 1940 roku toczy się kampania. Sprawa fińska pokazuje aliancką pokusę szukania frontów peryferyjnych w braku ofensywy na froncie głównym.
T02-087