16 czerwca 1940 roku , przebywający z misją w Londynie, przyjmuje za swoją ideę zrodzoną w pośpiechu: deklarację unii francusko-brytyjskiej – wspólne obywatelstwo, jeden gabinet, wspólna obrona 2 państw połączonych w jeden podmiot wojenny.
Projekt jest dziełem Jeana Monneta i brytyjskich dyplomatów, podjętym i forsowanym przez samego Churchilla, który widzi w nim spektakularny sposób, by powstrzymać Francję przed zawarciem odrębnego pokoju. De Gaulle dyktuje jego tekst przez telefon Reynaudowi w Bordeaux, dokąd przeniósł się rząd. Dla premiera to ostatnia karta: bez niej zwolennicy rozejmu – Pétain, Weygand, Chautemps – zwyciężą na wieczornej Radzie Ministrów.
De Gaulle zdaje sobie sprawę z kruchości tego wszystkiego. Projekt jest szczodry, ale prawnie karkołomny, a układ sił w rządzie jest niekorzystny. Ma doradzić Reynaudowi, czy warto zagrać tę kartę, a jednocześnie przygotować własne postępowanie na wypadek, gdyby rząd opowiedział się za rozejmem.
De Gaulle poparł unię jako ostatnią kartę: przekonywał do projektu przez telefon Reynauda, który przedstawił go na wieczornej Radzie Ministrów 16 czerwca. Rada go odrzuciła – Pétain nazwał go „fuzją z trupem” i uznał za próbę zaanektowania Francji przez Imperium Brytyjskie. Reynaud, wyczerpany, podał się wieczorem do dymisji. De Gaulle, który tego samego wieczoru wrócił samolotem do Bordeaux, dowiedział się o tym i podjął decyzję: następnego ranka poleci z powrotem do Londynu. Unia francusko-brytyjska, jeden z najśmielszych projektów politycznych XX wieku, przetrwała zaledwie kilka godzin, zmieciona logiką rozejmu.
T04-020