Kontrataki pod Montcornet (17 maja), a potem pod Abbeville (28–30 maja), przeprowadzone z 4 Dywizją Pancerną (4 DCr), dały 49-letniemu Charles'owi de Gaulle'owi pozycję wojskową znacznie wykraczającą poza skromne dowództwo tej dywizji. Awansowany 25 maja na tymczasowego generała brygady, jest jednym z nielicznych francuskich dowódców, którzy zdołali zadać nieprzyjacielowi cios w czasie klęski.
5 czerwca 1940 roku premier mianuje go podsekretarzem stanu do spraw wojny i obrony narodowej. De Gaulle zostaje w ten sposób najmłodszym członkiem rządu i najzagorzalszym przeciwnikiem rozejmu, w chwili gdy Pétain, wicepremier od 18 maja, oraz generalissimus Weygand skłaniają się już ku zaprzestaniu walki.
Jego najbliższe zadanie polega na przemyśleniu dalszego toku wojny, gdy front na Aisne i Sommie się załamuje. Ścierają się 3 koncepcje: „reduta bretońska”, droga Reynaudowi, przerzut sił do Afryki Północnej albo przygotowanie politycznego odwrotu do Londynu. De Gaulle nie wie jeszcze, który z tych scenariuszy wybierze Historia.
De Gaulle opowiedział się za ewakuacją do Afryki Północnej, by prowadzić wojnę z zamorskiego imperium, a jednocześnie nawiązał pierwsze bezpośrednie kontakty z Londynem, dokąd udał się już 9 czerwca. Projekt reduty bretońskiej, militarnie nie do utrzymania, został porzucony. 16 czerwca przywiózł z Londynu projekt unii francusko-brytyjskiej; 17 czerwca rano, czując, że Reynaud lada chwila upadnie, a Pétain jest gotów na rozejm, odleciał do Anglii. Jego pobyt w rządzie trwał zaledwie 12 dni, lecz nadał mu legitymację ministra – argument, który przywołał już w Apelu 18 czerwca.
T04-006