, 35 lat, od 1936 roku jest szefem Sicherheitspolizei (Sipo, policji bezpieczeństwa) i Sicherheitsdienst (SD, służby wywiadowczej SS). Bezpośredni zastępca Heinricha Himmlera. W chwili wybuchu wojny utworzył 5 (grup operacyjnych), liczących po 200–400 ludzi z Sipo, SD i Allgemeine SS, pod dowództwem regionalnych dowódców: Streckenbach (EG I), von Woyrsch (EG II), Hasselberg (EG III), Beutel (EG IV), Damzog (EG V).
Misja wyjściowa (planowana od lipca 1939 roku w ramach operacji Tannenberg): iść za Wehrmachtem do Polski i eliminować polskie elity wskazane w Sonderfahndungsbuch Polen („Specjalnej księdze gończej – Polska”), a także wyznaczone grupy rasowe (głównie Żydów).
Od 1 do 20 września 1939 roku zamordowały już około 16 000 Polaków (dane IPN z 2009 roku). Ale realizacja jest nierówna: niektórzy dowódcy Wehrmachtu protestują przeciwko doraźnym mordom na cywilach (generał napisze o tym 2 słynne memoranda w listopadzie 1939 roku i w lutym 1940 roku). Inne „hamują się” wobec niejednoznacznych celów (księża, żydowscy lekarze zintegrowani z niemieckim społeczeństwem).
21 września Heydrich zwołuje do Berlina 5 szefów oraz szefa Urzędu IV (Gestapo, Müllera) na konferencję strategiczną. Kluczowe pytanie: czy usystematyzować i przyspieszyć eliminację, czy ją złagodzić, by utrzymać porządek publiczny?
Heydrich systematyzuje i przyspiesza represje, rozszerzając ich zakres na „żydowskich intelektualistów” i „potencjalnych nacjonalistów” oraz koncentrując Żydów w gettach w oczekiwaniu na „rozwiązanie”. 21 września 1939 roku podpisuje Express Brief („list ekspresowy”) – imienną dyrektywę do 5 szefów . Tekst (odnaleziony po wojnie w przejętych archiwach, przedstawiony na procesie norymberskim) nakazuje: (1) koncentrację Żydów w dużych miastach przemysłowych, z utworzeniem Judenratów odpowiedzialnych za organizowanie wspólnoty; (2) utrzymanie rozróżnienia między Endziel („celem ostatecznym”) a Etappen („etapami”) – sformułowanie to zostanie przejęte w planowaniu „ostatecznego rozwiązania” w latach 1941–1942. Heydrich nie definiuje tego Endziel, utrzymywanego w ścisłej tajemnicy, którego znaczenie w 1939 roku pozostaje przedmiotem sporów historyków. Express Brief z września 1939 roku jest dziś uważany przez historyków (, , ) za dokument założycielski procesu ludobójczego. Wehrmacht nadal sporadycznie protestuje. Heydrich zostaje awansowany na szefa Reichssicherheitshauptamt (RSHA), utworzonego we wrześniu 1939 roku. 27 maja 1942 roku w Pradze padnie ofiarą zamachu przeprowadzonego przez czechosłowackich bojowników ruchu oporu Gabčíka i Kubiša w ramach operacji Anthropoid.
T01-056