, pan Rzeszy urzędujący w nowej kancelarii w Berlinie, odniósł na Zachodzie błyskotliwe zwycięstwo, lecz nie zdołał złamać Anglii. Jego obsesją pozostaje Wschód i przestrzeń życiowa; pozostaje pytanie, czy najpierw obezwładnić ZSRR dyplomacją, czy bronią.
Pakt niemiecko-radziecki z sierpnia 1939 zabezpieczył mu tyły, lecz Stalin zbiera plony: państwa bałtyckie, Besarabię, Bukowinę. Radzieckie ambicje na Bałkanach i wobec Cieśnin niepokoją Berlin, tym bardziej że Rzesza właśnie udzieliła gwarancji Rumunii i jej polom naftowym.
12 listopada 1940 komisarz ludowy spraw zagranicznych przybywa do Berlina w deszczu. Przyjmują go Ribbentrop, Göring, Hess, a następnie Hitler – w dniach 12 i 13 listopada – i proponują mu przystąpienie do paktu trzech oraz wykrojenie sobie udziału w „podziale Imperium Brytyjskiego” na południu. Mołotow, nieustępliwy, domaga się konkretnych gwarancji w Finlandii, na Bałkanach i w sprawie Cieśnin. Brytyjski alarm lotniczy zapędza nawet biesiadników do schronu.
Mołotow wyjeżdża 14 listopada z pustymi rękami. Hitler musi rozstrzygnąć: utrzymać układ z Moskwą czy ostatecznie przypieczętować zwrot na Wschód.
Hitler postanawia ostatecznie przystąpić do przygotowań do inwazji na ZSRR. Gdy Moskwa odpowiada długą listą żądań w zamian za przystąpienie do paktu trzech, Berlin milczy. 18 grudnia 1940 Hitler podpisuje dyrektywę nr 21 OKW: „Wehrmacht musi być gotowy do rozgromienia Rosji Radzieckiej w szybkiej kampanii (operacja Barbarossa) jeszcze przed zakończeniem wojny z Anglią”. Spotkanie z Mołotowem, zamiast zbliżyć oba reżimy, przekonało Hitlera, że ZSRR jest partnerem zbyt kłopotliwym i przeciwnikiem, którego trzeba zniszczyć. 6 miesięcy później, 22 czerwca 1941, blisko 3 miliony żołnierzy Osi przekroczą granicę radziecką, otwierając najkrwawszy front tej wojny.
T05-031