Pakt Ribbentrop–Mołotow z sierpnia 1939 roku podzielił Europę Wschodnią między Berlin i Moskwę, ale napięcia rosną: Niemcy wysłały wojska do Rumunii i zagwarantowały jej granice, wkraczając w sowiecką strefę wpływów. Aby wyjaśnić sytuację, Hitler zaprasza ludowego komisarza spraw zagranicznych Wiaczesława Mołotowa do Berlina na 12 i 13 listopada 1940 roku.
Hitler i Ribbentrop chcą skierować ZSRR na południe – ku Indiom i Zatoce Perskiej – i związać go z wielkim podziałem świata między Oś a Moskwę, aby uniknąć natychmiastowego starcia. Hitler jednak w tajemnicy myśli już o inwazji na ZSRR następnej wiosny; to spotkanie jest też sprawdzianem sowieckich zamiarów.
Mołotow, metodyczny i nieugięty, przywozi żądania Stalina: gwarancje dotyczące Finlandii, Bułgarii, Rumunii i cieśnin tureckich (Bosfor i Dardanele). Musi zdecydować o postawie wobec Niemiec u szczytu potęgi: stanowczo naciskać na sowieckie roszczenia, okazać ustępliwość, by zyskać na czasie, albo uchylać się od odpowiedzi.
Mołotow stanowczo naciskał na sowieckie żądania wobec Finlandii, Bałkanów i cieśnin: punkt po punkcie bronił interesów sowieckich, domagał się wyjaśnień w sprawie obecności niemieckiej w Finlandii i Rumunii oraz potwierdzał zainteresowanie Moskwy cieśninami i Bałkanami, nie dając się skusić odległymi perspektywami w Azji. Gdy obie delegacje chroniły się przed nalotem RAF-u, Mołotow ironicznie zapytał Ribbentropa, czyje to w takim razie bomby, skoro Anglia jest „skończona”. Jego twardość przekonała Hitlera, że ZSRR nie da się odciągnąć i pozostanie przeszkodą. Wizyta zakończyła się fiaskiem: niedługo potem Hitler nadał decydujący impuls planowaniu inwazji na ZSRR (dyrektywa „Barbarossa”, podpisana w grudniu 1940 roku). Wizyta w Berlinie wyznaczyła więc prawdziwy zwrot ku wojnie na Wschodzie.
T05-022