przyjmuje tego dnia dymisję feldmarszałka Walthera von Brauchitscha, naczelnego dowódcy wojsk lądowych, którego błyskawiczna kontrofensywa generała Gieorgija Żukowa sprowadziła do bezsilności. Od 5 grudnia sowieckie czołgi wdzierają się w środek frontu, mniej niż 30 kilometrów od Moskwy, a temperatury spadają do minus 35 stopni. Kilku dowódców pancernych, w tym i , naciska na Naczelne Dowództwo, by zezwoliło na elastyczny odwrót na przygotowane linie na tyłach; przywołują widmo roku 1812 i zagłady Wielkiej Armii w rosyjskich śniegach.
Hitler jest natomiast przekonany, że każdy dobrowolny odwrót rozerwałby front i wywołał niekontrolowaną ucieczkę. W jego myślach ścierają się 3 drogi: osobiście objąć stery i rozkazać każdej dywizji trwać na miejscu, nie oddając ani metra terenu, nawet za cenę okrążenia, byle nie zerwać frontu; zgodzić się na elastyczny odwrót, którego żądają generałowie, wycofując się na przygotowane pozycje obronne 80 lub 100 kilometrów na zachód, ryzykując utratę inicjatywy i odsłonięcie skrzydeł; albo wyznaczyć jedynego dowódcę z pełnią władzy, który zorganizuje uporządkowany odwrót na całym środkowym łuku frontu – rozwiązanie, które oznaczałoby przekazanie decyzji, którą Hitler uważa za życiową dla samego reżimu.
W głębi sali konferencyjnej Wilczego Szańca, otoczony mapami, na których widać wyłomy szerokości 20–40 kilometrów, musi rozstrzygnąć, zanim wiosenna odwilż uczyni decyzję bezprzedmiotową.
Hitler sam mianuje się naczelnym dowódcą 19 grudnia 1941 roku i ogłasza Haltbefehl: ani kroku wstecz. Odwołuje Guderiana 25 grudnia, Hoepnera 8 stycznia 1942 roku oraz dziesiątki innych generałów uznanych za defetystów. Front się trzyma, za cenę przerażających strat i dziesiątek tysięcy zamarzniętych żołnierzy. Hitler wyciąga stąd absolutne przekonanie, że wyłącznie jego wola uratowała armię – pewność, która wzmocni jego zgubną kontrolę nad prowadzeniem operacji aż do Stalingradu i dalej.
T10-024