Most w Tczewie na dolnej Wiśle to podwójna przeprawa kolejowo-drogowa, zbudowana w 1857 roku i zmodernizowana w 1912, długa na 1 028 metrów, o 7 przęsłach kratownicowych. Ma znaczenie strategiczne: prowadzi nim linia kolejowa Berlin–Królewiec, która w razie wojny pozwoliłaby Wehrmachtowi szybko dotrzeć do Prus Wschodnich. Już w marcu 1939 roku polski sztab wpisał jego zapobiegawcze zniszczenie do planu „Z” (sabotaż infrastruktury Korytarza na wypadek inwazji).
Oddział saperów pod dowództwem kapitana Stanisława Janika (z porucznikiem Marianem Reszkowskim odpowiedzialnym za odpalenie) umieścił w głównych filarach 200 kg trotylu już w sierpniu. Zapalniki są połączone z punktem dowodzenia ukrytym w domku dróżnika, 600 metrów na południowy wschód od mostu, po polskiej stronie.
O godz. 4.00 1 września saperzy dostrzegają na niebie nadlatujące z zachodu Junkersy Ju 87 Stuka z . Zadanie Niemców: przeciąć przewody zapalnika precyzyjnym bombardowaniem, zanim pociąg pancerny Panzerzug 3 z kompanią szturmową przejedzie przez most o 6.20. Bombardowanie następuje o 4.34. Kilka przewodów zostaje przeciętych. Reszkowski przywraca połączenie o 6.25, gdy pociąg pancerny zbliża się na 600 metrów.
Janik i Reszkowski wysadzają most natychmiast, gdy tylko pociąg się zbliża. O 6.34 Reszkowski naciska detonator. 3 środkowe przęsła spadają do Wisły. Panzerzug 3 zatrzymuje się 200 metrów przed mostem i musi zawrócić. Wehrmacht będzie musiał czekać do 5 września na prowizoryczny most, a do 14 września na przywrócenie normalnego ruchu kolejowego. (Küchler) traci w ten sposób 5 dni w marszu na Warszawę z Prus Wschodnich. Janik trafia do niewoli po walkach wrześniowych, zostaje wywieziony do oflagu i przeżywa. W 1940 roku Niemcy mordują Reszkowskiego w Wejherowie w ramach Intelligenzaktion. Most zostanie odbudowany w 1959 roku. Zniszczenie mostu w Tczewie pozostaje jedną z nielicznych w pełni udanych, zaplanowanych polskich akcji niszczenia przepraw we wrześniu 1939 roku.
T01-016