, 40 lat, jest podpułkownikiem rezerwy – jednym z najwyższych stopni wojskowych, jakie w międzywojennej Polsce osiągnęła kobieta. W 1918 roku jako 19-latka walczyła w obronie Lwowa w szeregach Orląt Lwowskich, a w 1920 roku brała udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Od 1928 roku stoi na czele Przysposobienia Wojskowego Kobiet (PWK) – państwowej organizacji paramilitarnej, która szkoli młode kobiety w strzelectwie, łączności, prowadzeniu pojazdów, udzielaniu pierwszej pomocy i administracji wojskowej. W 1939 roku PWK liczy około 50 000 czynnych członkiń.
1 września Wittek uruchamia Wojskową Służbę Kobiet (WSK) – plan mobilizacyjny przygotowywany od 1937 roku. Kobiety mają w założeniu pełnić służbę w łączności, kontrwywiadzie, logistyce, szpitalach i obronie przeciwlotniczej na zapleczu frontu. Według oficjalnej doktryny polskiego sztabu nie wolno ich kierować do walki na pierwszej linii.
Jednak w połowie września Lwów jest oblegany, najpierw przez Wehrmacht, potem przez Armię Czerwoną, a obrona potrzebuje każdego żołnierza. Wittek wizytuje tam kobiecy batalion pomocniczej służby wojskowej, dowodzony przez Halszkę Wasilewską i przydzielony do lwowskiej brygady obrony narodowej. Musi teraz zdecydować, co dalej: podtrzymać dwuznaczność i pozwolić miejscowym dowódcom rozstrzygnąć samodzielnie, trzymać się doktryny i zostawić kobiety na tyłach, albo wziąć na siebie złamanie reguł i posłać swoje rekrutki do walki.
Wittek uznaje, że naglące potrzeby wymagają złamania oficjalnej doktryny: kobiecy batalion Halszki Wasilewskiej bierze udział w obronie Lwowa pod jej zwierzchnictwem aż do jego rozwiązania 21 września 1939 roku, w przeddzień kapitulacji miasta przed Armią Czerwoną. Wittek opuszcza Lwów krótko przed tym i potajemnie dociera do Warszawy, gdzie w październiku 1939 roku wstępuje do Służby Zwycięstwu Polski (SZP), by organizować służbę kobiet – najpierw w SZP, potem w Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), wreszcie w Armii Krajowej. Przez całą wojnę kieruje kobiecym pionem AK (Wydział Wojskowej Służby Kobiet). W przededniu powstania warszawskiego w 1944 roku do AK należy ponad 50 000 kobiet: łączniczek, strzelczyń, sanitariuszek, saperek. Sama Wittek walczy w powstaniu. Po wojnie zostaje w 1949 roku aresztowana przez władze komunistyczne, po 4 miesiącach wychodzi na wolność bez procesu i zostaje usunięta z wojska. W maju 1991 roku, w wieku 91 lat, otrzymuje awans na generała brygady – jako pierwsza kobieta generał w historii Wojska Polskiego. Umiera 19 kwietnia 1997 roku w Warszawie.
T01-036