Oficer wojsk pancernych z samodzielnego batalionu czołgów otrzymuje w środku zimy sprzęt, którym nigdy nie manewrował: brytyjskie i Valentine, dostarczone konwojami arktycznymi w ramach . Jego załogi, doświadczone ciężkimi stratami lata i jesieni 1941 roku, znają T-34 i lekki T-60, a nie te maszyny z innego arsenału, z naprędce przetłumaczonymi instrukcjami.
Angielski sprzęt zbija z tropu. Pancerz Matildy dorównuje pancerzowi ciężkiego KV-1, ale jej działo 2-funtowe, pozbawione pocisków burzących, niewiele daje przeciw piechocie. Gąsienice ślizgają się po lodzie, a śnieg i błoto gromadzą się za bocznymi fartuchami i blokują zawieszenie. Kilka wozów psuje się już podczas pierwszych marszów szkoleniowych, a tymczasem własny park radziecki wyczerpał się w walkach.
kontratakuje, by odrzucić Wehrmacht daleko od stolicy, a oficer musi zdecydować, jak użyć nowych czołgów: natychmiast rzucić te słabo znane czołgi na pierwszą linię mimo ryzyka; zatrzymać je w odwodzie na czas szkolenia załóg i przystosowania gąsienic; albo rozdzielić je jako wzmocnienie, małymi grupkami, między jednostki T-34 i T-60.
Brytyjskie czołgi z zostały rzucone do walki bez zwłoki już zimą 1941/42, z braku dostępnych radzieckich wozów pancernych. Pierwsze bataliony sformowane na Matildach i Valentine – w tym – walczyły od końca listopada 1941 roku w obronie, a potem w kontrofensywie moskiewskiej. Na lodzie gąsienice tak się ślizgały, że Sowieci przyspawali do nich stalowe ostrogi; gruby pancerz dobrze chronił, ale działo 2-funtowe, bez pocisków burzących, pozostawało słabe wobec piechoty, a skrzynie biegów się zacierały. Wsparcie było realne – w grudniu 1941 roku wozy sojusznicze stanowiły znaczną część czołgów średnich i ciężkich pod Moskwą, w chwili gdy radziecki park był na najniższym poziomie – lecz załogi je krytykowały. Brytyjski wypełnił decydującą lukę, do czasu, gdy przemysł radziecki stanął na nogi.
T10-090