W Leningradzie radziecki urzędnik odpowiedzialny za zaopatrzenie prowadzi rachunki, o których ludność nie wie: na ile dni starczy żywności dla blisko 3 milionów mieszkańców. Miasto, źle przygotowane do oblężenia, w ciągu lata dopuściło do uszczuplenia zapasów, licząc na szybkie zwycięstwo, które nie nadeszło.
8 września 1941 roku wojska Grupy Armii „Północ” docierają do jeziora Ładoga i przecinają ostatnią linię kolejową: lądowe okrążenie się zamyka. Odtąd nic nie dociera do miasta inaczej niż przez jezioro lub drogą powietrzną, a zima się zbliża.
Znaczna część produktów jest skoncentrowana w jednym kompleksie starych drewnianych magazynów, magazynach Badajewa, doskonale widocznych z powietrza, a Luftwaffe właśnie nasila naloty. Rzeczywiste liczby pozostają pieczołowicie strzeżoną tajemnicą: ich ujawnienie wywołałoby panikę.
Urzędnik musi zdecydować szybko: utrzymać żywność w jednym miejscu, by lepiej kontrolować jej wydawanie, rozproszyć ją po mieście, by zmniejszyć ryzyko zniszczenia w bombardowaniu, albo wysłać jej część na wschód przez Ładogę, dopóki jezioro jest przejezdne.
Wybór padł na utrzymanie zapasów w jednym miejscu. Wieczorem 8 września 1941 roku nalot Luftwaffe podpalił magazyny Badajewa: około 3 000 ton mąki i 2 500 ton cukru poszło z dymem. Obraz płomieni i roztopionego cukru spływającego do piwnic stał się symbolem głodu, który nastąpił. Racjonowanie załamało się: od 20 listopada do 25 grudnia 1941 roku dzienną rację chleba obniżono do 125 gramów (często z domieszką surogatów). Głód zabił, według szacunków, od 600 000 do ponad miliona cywilów, a w szczycie zimy umierało ponad 100 000 osób miesięcznie. Historiografia zniuansowała jednak ten mit: zapasy z magazynów Badajewa odpowiadały zaledwie 1–3 dniom zużycia. Blokada zorganizowana przez Hitlera, a nie sam pożar, była prawdziwą przyczyną katastrofy.
T09-059