Podpułkownik dowodzi w od miesięcy, doskonale wiedząc, że jego około 1 400 ludzi – skupionych wokół 2/22 batalionu – jest tam tylko po to, by obserwować i meldować, a nie by stawiać opór. Canberra też o tym wie: ten garnizon to placówka poświęcona z góry, zakładnicy losu, których nie wzmocni się i nie ewakuuje. W nocy z 22 na 23 stycznia 1942 osłania desant przytłaczających japońskich sił inwazyjnych. Pozycje australijskie załamują się w ciągu kilku godzin. Nie nadciąga żadne wsparcie lotnicze ani pomoc z morza.
Scanlan staje przed decyzją, której nie może uniknąć, bo Melbourne odmówiło mu środków. Może rozkazać natychmiastowe rozproszenie – każdy na własną rękę w okolicznej dżungli – w nadziei, że setki ludzi dotrą samotnie do linii sojuszniczych przez Nową Brytanię pozbawioną dróg i jakiejkolwiek siatki bezpieczeństwa. Może też utrzymać zwartą obronę wokół lotniska , ryzykując wystawienie całych sił na zniszczenie albo zbiorowe wzięcie do niewoli. Istnieje trzecia droga: spróbować natychmiastowej, wynegocjowanej kapitulacji, by ocalić życie żołnierzy w bitwie, która jest już przegrana.
Każda opcja niesie własne okropności. Dżungla nie jest schronieniem, lecz śmiertelnym labiryntem dla żołnierzy bez żywności i map do ucieczki. Zaciekły opór wobec 5 000–6 000 ludzi wspieranych przez japońską marynarkę i lotnictwo może zakończyć się tylko rzezią. Kapitulacja, bez wiedzy o japońskich praktykach wobec jeńców, jest zakładem na humanitaryzm wroga, bez żadnej gwarancji.
Scanlan rozkazuje rozproszenie. Setki ludzi zagłębiają się w dżunglę bez planu ewakuacji. Wielu zostaje szybko schwytanych przez Japończyków. W lutym 1942 w i Waitavalo zostaje zamordowanych około 160 jeńców. Ponad 1 000 jeńców wojennych i cywilów, załadowanych w na statek , ginie w lipcu 1942, gdy statek zostaje storpedowany przez amerykański okręt podwodny, który nie wiedział o ludzkim ładunku – to najgorsza katastrofa morska w dziejach Australii. Porzucenie , garnizonu poświęconego przez Melbourne, pozostaje trwałą raną w australijskiej pamięci narodowej.
T10-031