21 grudnia 1939 roku oficjalnie obchodzi 60. urodziny (data umowna – według źródeł gruzińskich urodził się w rzeczywistości w 1878 lub 1879 roku). Reżim wykorzystuje okazję, by zorganizować szczyt kultu jednostki. Przygotowania: od października 1939 roku Biuro Polityczne szykuje uroczystości we wszystkich republikach. Gigantyczne plakaty (do 30 metrów wysokości na placu Czerwonym), publiczne przemówienia w każdej fabryce, parady wojskowe, premiery filmów Eisensteina i Pudowkina sławiących „zwycięstwa stalinowskie”.
Moment jest delikatny. Wojna zimowa idzie źle: Armia Czerwona grzęźnie, zwłaszcza pod Suomussalmi, gdzie Finowie przechodzą do kontrataku. 14 grudnia ZSRR został wykluczony z Ligi Narodów. Obchody 60. urodzin mają ukazać geopolityczną rangę Stalina niezależnie od niepowodzeń wojskowych.
Stalin przyjmuje osobiście w Łaźniach Kremlowskich: Mołotowa, Berię, Woroszyłowa, Kaganowicza, Mikojana, Chruszczowa, Żdanowa, Malenkowa – Biuro Polityczne w komplecie. Najważniejszy prezent: Hitler przesyła osobisty telegram: „Moje najlepsze życzenia zdrowia z okazji Pańskich sześćdziesiątych urodzin oraz szczęśliwej przyszłości narodów przyjaznego Związku Sowieckiego”. Ribbentrop dodaje od siebie: „Na pamiątkę pamiętnego spotkania na Kremlu”.
Stalin musi zdecydować, jaki ton nada swojej publicznej odpowiedzi.
Stalin odpowiada publicznie i serdecznie. Hitlerowi wysyła krótki telegram z podziękowaniami, ale w publicznej odpowiedzi dla Ribbentropa pisze: „Przyjaźń narodów niemieckiego i sowieckiego, przypieczętowana krwią, ma wszelkie powody, by być trwała i mocna”. Sformułowanie „przypieczętowana krwią” (krowju skriepliennaja) wywołuje skandal w zachodnich kręgach dyplomatycznych: do jakiej „krwi” odnosi się Stalin? Do krwi przelanej wspólnie w Polsce we wrześniu 1939 roku. W następnych dniach fraza krąży w artykułach wstępnych „Timesa” i „New York Timesa”. Ten rozgłos pogarsza międzynarodowy wizerunek ZSRR jako współbojownika Niemiec hitlerowskich. Stalin pozostaje jednak niewzruszony. Podczas urodzinowego obiadu na Kremlu Beria przedstawia mu raport NKWD o 22 000 polskich oficerów przetrzymywanych w obozach w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. Stalin opatruje raport adnotacją: „Do załatwienia”. To właśnie ten rozkaz doprowadzi 3 miesiące później do Zbrodni Katyńskiej (5 marca 1940 roku, podpisy Berii, Woroszyłowa, Mołotowa, Mikojana i Stalina). Urodziny Stalina z 21 grudnia 1939 roku pozostają absolutnym szczytem kultu jednostki. Stalin umrze w marcu 1953 roku.
T02-036