, 56 lat, obserwuje z Rzymu niemieckie przełamanie we Francji z mieszaniną podziwu i niepokoju. Włochy pozostają w stanie „niebelligerencji” od września 1939 roku: sojusznik Niemiec na mocy Paktu Stalowego, lecz poza konfliktem, z braku przygotowania wojskowego. Tymczasem Hitler wygrywa bez nich, a Duce obawia się, że spóźni się na podział łupów.
Naciski działają w przeciwnych kierunkach. Roosevelt i Churchill zasypują go wiadomościami, by go odwieść, oferując ustępstwa. Hitler z kolei chętnie powitałby wejście Włoch, które otworzyłoby drugi front przeciw Francji. W otoczeniu Duce jego zięć , minister spraw zagranicznych, jest rozdarty; marszałek Badoglio, szef sztabu generalnego, ostrzega: armia włoska nie jest gotowa, brakuje jej czołgów, nowoczesnych samolotów i paliwa.
Mussolini musi zdecydować w pierwszych dniach czerwca. Wejść teraz, by zagarnąć łatwe zwycięstwo, poczekać na pewny upadek Francji czy posłuchać Badoglia i pozostać na uboczu: rachunek jest tyleż polityczny, co wojskowy.
Mussolini wszedł do wojny natychmiast. Wyznaczył wejście do wojny na 10 czerwca i ogłosił je tego samego wieczoru z balkonu Palazzo Venezia, a deklaracja weszła w życie o północy. Rachunek łatwego zysku szybko okazał się złudny: włoska ofensywa w Alpach zakończyła się niepowodzeniem w starciu z armią Olry'ego, a rozejm z 24 czerwca przyniósł Rzymowi jedynie okupację Mentony. Badoglio opuścił sztab generalny po greckim fiasku jesienią. Mussolini przykuł tym samym swój los do losu Hitlera: zaangażowanie z czerwca 1940 roku otworzyło długą serię porażek, które doprowadziły do jego upadku w lipcu 1943 roku, a następnie do egzekucji 28 kwietnia 1945 roku.
T04-010