Generał major , nowozelandzki bohater I wojny światowej i osobisty wybór Churchilla, obejmuje 30 kwietnia 1941 roku dowództwo nad siłami alianckimi na Krecie. Nie jest tym zachwycony: jego garnizon to zbieranina Brytyjczyków, Nowozelandczyków i Australijczyków ewakuowanych z Grecji, kiepsko wyposażonych i prawie pozbawionych osłony lotniczej.
Freyberg dysponuje jednak niezwykłym atutem. Dzięki Ultrze, czyli rozszyfrowaniu kodów Luftwaffe, brytyjskie dowództwo zna niemieckie plany operacji Merkury: masowy desant powietrzny na lotniska Maleme, Retimno i Heraklion. 6 maja Ultra podaje cele; 15 maja termin zostaje ustalony na 19 maja, a potem na 20.
Informacje trafiają jednak do niego zamaskowane jako raport szpiega z Aten, aby nigdy nie zdradzić źródła. A ówczesna doktryna głosi, że wyspę zdobywa się od strony morza: żadna jeszcze nie padła wyłącznie wskutek działań spadochroniarzy. Freyberg musi więc zestawić trafność informacji, do których nie może się w pełni przyznać, z zagrożeniem od strony morza, którego – jak uczy go całe oficerskie doświadczenie – należy się obawiać.
Rankiem 20 maja, gdy zbliżają się pierwsze Junkersy, wszystko zależy od rozmieszczenia jego skromnych rezerw.
Freyberg utrzymuje silne rezerwy przybrzeżne na wypadek inwazji od strony morza: mimo trafności Ultry trzyma większość swoich sił zwróconą ku zagrożeniu morskiemu, które w tej postaci nigdy nie nadejdzie, a lotnisko Maleme pozostawia pod ochroną wyłącznie 22 Batalionu nowozelandzkiego. Gdy 20 maja 1941 roku następuje niemieckie uderzenie powietrznodesantowe – „Są punktualni co do minuty”, zauważa przy śniadaniu – odmawia użycia artylerii przeciw szybowcom i waha się, czy zarządzić kontratak, który zmiażdżyłby spadochroniarzy, nim zdążą się zorganizować. W nocy z 20 na 21 maja 22 Batalion wycofuje się ze wzgórza 107, oddając pas startowy. Niemieckie samoloty transportowe lądują wtedy masowo. Ta fiksacja na widmowym desancie morskim pod Chanią – podkreślają historycy – zamienia niesłychaną przewagę wywiadowczą w jedną z najbardziej gorzkich brytyjskich klęsk tej wojny.
T07-041