, podsekretarz stanu USA, zostaje wysłany przez Franklina Roosevelta z misją specjalną, by ocenić stanowiska przywódców europejskich – czy możliwe jest pośrednictwo, które zakończyłoby wojnę, zanim się rozszerzy. Welles spotkał już Mussoliniego w Rzymie (26 lutego); do Berlina przybywa 1 marca 1940 roku.
Pierwsza rozmowa odbywa się 1 marca o 15.00 z Joachimem von Ribbentropem, ministrem spraw zagranicznych. Welles opisuje w notatkach lodowaty, 90-minutowy monolog o „historycznych przyczynach” wojny, bez najmniejszego sygnału gotowości do rozmów.
2 marca o 11.00 Welles zostaje przyjęty przez Adolfa Hitlera w Kancelarii. Obecni: Hitler, Ribbentrop, tłumacz oraz Welles jako jedyny przedstawiciel strony amerykańskiej. Hitler przyjmuje Wellesa na siedząco (wbrew zwykłemu protokołowi wobec wysłannika głowy państwa). Przez 75 minut wygłasza monolog, nie pozwalając Wellesowi się wtrącić. Powracające tematy: „niesprawiedliwość Wersalu”, anglosaska „plutodemokracja”, „żydowski wróg”, „konieczna rewizja terytorialna”. Kategoryczna odmowa jakiegokolwiek powrotu do granicy z 1939 roku – Polska pozostaje „podzielona”. Żadnego zobowiązania w sprawie Czechosłowacji. Ani słowa o Norwegii (operacja Weserübung jest w tajemnicy przygotowywana).
Welles słucha, notuje wszystko w pamięci, nie zadaje żadnego pytania. Uprzejme pożegnanie o 12.15. Pozostaje sformułować raport dla Roosevelta.
W raporcie Welles napisał do Roosevelta, że Hitler jest zdecydowany na wojnę totalną i że żaden pokój negocjowany nie jest możliwy. Zanotował: „Hitler jest człowiekiem przekonanym o swojej misji. Żadnych perspektyw pokoju bez totalnego zwycięstwa”. 3 marca spotkał się jeszcze w Carinhall z Göringiem, który w prywatnej rozmowie okazał się bardziej ugodowy, ale powtórzył oficjalną linię, a 4 marca z Rudolfem Hessem, jeszcze bardziej nieustępliwym. Welles opuścił Berlin przekonany, że dla dyplomacji nie ma żadnego pola manewru. Kontynuował podróż – Paryż, Londyn, powrót do Waszyngtonu 29 marca. Raport Wellesa był jednym z decydujących czynników, które skłoniły Roosevelta do zwiększenia pomocy dla aliantów wiosną 1940 roku. Hitler uważał Wellesa za wysłannika „żydostwa z Wall Street” (zapis Goebbelsa). napisał we wspomnieniach (1949), że ta rozmowa była jedną z „najbardziej przygnębiających” w jego karierze – z poczuciem całkowitego braku porozumienia między 2 rozmówcami.
T03-003