Misję Wellesa oficjalnie ogłosił Roosevelt 9 lutego 1940 roku. , 47-letni podsekretarz stanu USA, wypływa 17 lutego z Nowego Jorku na transatlantyku SS Rex, 25 lutego przybywa do Neapolu, a 26 lutego jest w Rzymie.
Pierwsza oficjalna rozmowa w ramach misji: Mussolini i Ciano, o 16.00 w Palazzo Venezia. Mussolini przyjmuje Wellesa w swoim ogromnym gabinecie, w którym goście muszą przejść 18 metrów, zanim udzieli im audiencji – klasyczna teatralizacja władzy faszystowskiego dyktatora. Obecni: (minister spraw zagranicznych, zięć Mussoliniego), (ambasador USA w Rzymie) i tłumacz.
Cel Wellesa: wybadać Mussoliniego, czy możliwe jest włoskie pośrednictwo w negocjowaniu pokoju przed niemiecką ofensywą na Zachodzie. Welles ma już pewne sygnały: Mussolini jest skłonny wejść do wojny u boku Hitlera, ale armia włoska nie jest gotowa (Badoglio potwierdził to prywatnie). Włoskie pośrednictwo mogłoby zapewnić Mussoliniemu status mocarstwa bez kosztów wojskowych.
Mussolini jest jednak w złym humorze: 12 lutego 1940 roku Berlin odmówił mu dostępu do niemieckich raportów strategicznych o Fall Gelb. Duce czuje się urażony. Wita Wellesa z wyrachowanym chłodem.
Welles musi wybrać postawę na czas rozpoczynającej się 80-minutowej rozmowy.
Welles wybrał pełne szacunku wysłuchanie: pozwolił Mussoliniemu przedstawić ambicje i zebrał informacje, nie podejmując żadnych zobowiązań. Podczas 80-minutowej rozmowy Mussolini mówił przez 90% czasu. Przedstawił swoje pretensje wobec aliantów (sankcje wobec Etiopii w latach 1935–1936), ambicje śródziemnomorskie (Tunezja, Egipt, Sudan) i przekonanie, że Hitler „zwycięży”. Welles słuchał, notował w pamięci, zadał kilka precyzyjnych pytań o zamiary Włoch na wypadek niemieckiej ofensywy przeciw Francji. Mussolini odpowiadał wymijająco. Żadnych zobowiązań. Pod koniec rozmowy Welles miał 3 wnioski, które przekazał Rooseveltowi: (1) Mussolini jest przekonany, że Niemcy wygrają; (2) Włochy przystąpią do wojny, gdy tylko zwycięstwo Niemiec wyda się przesądzone; (3) włoskie pośrednictwo nie wchodzi w grę. Welles ruszył w dalszą podróż po Europie: Berlin (1–4 marca), Paryż (7–9 marca), Londyn (11–13 marca), powrót do Rzymu (16–19 marca), a następnie rejs przez Atlantyk. W Waszyngtonie 28 marca zameldował Rooseveltowi: „Nie ma żadnych widoków na pokój zawarty w drodze rokowań. Hitler nie bierze pod uwagę niczego poza całkowitym zwycięstwem; Mussolini szykuje się, by pójść za nim. Francja i Wielka Brytania są zdecydowane, ale słabe militarnie”. Misja Wellesa była formalnie porażką, lecz cenną pod względem informacyjnym – Roosevelt uzyskał potwierdzenie, że wojna stała się nieunikniona. Welles pozostał podsekretarzem stanu do września 1943 roku.
T02-012