Intelligenzaktion – mordowanie polskich elit – pochłania między wrześniem a grudniem 1939 roku 60 000–100 000 ofiar na terytoriach włączonych do Rzeszy (Kraj Warty, Gdańsk-Prusy Zachodnie, Górny Śląsk). W Generalnym Gubernatorstwie (stolica Kraków, rządy Hansa Franka) Wehrmacht i urzędnicy cywilni częściowo sprzeciwiają się jednak masowym mordom: generał (dowódca wojskowy okupowanej Polski) sporządza 6 października 1939 roku pierwszy krytyczny memoriał o „metodach sprzecznych z interesami Rzeszy” – metodach, które „hańbią armię niemiecką”.
Frank, mimo osobistego przywiązania do rasistowskiej doktryny, musi iść na kompromis. Dzień po ustanowieniu Generalnego Gubernatorstwa (26 października 1939 roku) wzywa na Wawel SS-Brigadeführera Bruno Streckenbacha (szefa Sipo i SD w Generalnym Gubernatorstwie). Pytanie strategiczne: czy należy usystematyzować eliminację ocalałych polskich elit Generalnego Gubernatorstwa?
Streckenbach przedstawia plan: Außerordentliche Befriedungsaktion („Nadzwyczajna Akcja Pacyfikacyjna” – w skrócie AB-Aktion). Cel: wymordować 20 000–30 000 Polaków uznanych za potencjalnych przywódców oporu – naukowców, księży, dziennikarzy, urzędników, oficerów rezerwy, studentów; cel drugorzędny: żydowskie elity (rabini, lekarze, prawnicy). Akcja ma być skoordynowana w skali całego Generalnego Gubernatorstwa, a nie regionalna. Pozostaje ustalić jej powiązanie z polityką okupacyjną: operacja tajna i niedokumentowana, środek administracyjny rozłożony na cały rok albo skoncentrowany cios dopasowany do dogodnego momentu w kalendarzu wojskowym.
Frank i Streckenbach decydują się na szybką, masową akcję w czasie ofensywy na Zachodzie (maj 1940), wykorzystując sprzyjający moment strategiczny, by odwrócić uwagę. AB-Aktion, przygotowana w lutym–marcu 1940 roku, zostaje nakazana przez Franka 16 maja 1940 roku – 6 dni po rozpoczęciu Fall Gelb na Zachodzie, co pozwala przesłonić operację w mediach; 30 maja Frank ustala jej zasady: więźniowie mają być likwidowani na miejscu. Między końcem maja a lipcem 1940 roku zostaje zamordowanych 6 500–7 000 Polaków. Główne miejsca: lasy w Palmirach koło Warszawy (358 więźniów Pawiaka rozstrzelanych 20 i 21 czerwca 1940 roku, wśród nich były marszałek Sejmu , mistrz olimpijski w biegu na 10 000 m z Los Angeles 1932 i przywódca PPS ), fort w Krzesławicach koło Krakowa, las Brzask koło Skarżyska-Kamiennej, Rury Jezuickie koło Lublina. Prasa światowa, pochłonięta upadkiem Francji, nie reaguje oburzeniem. Streckenbach pozostaje urzędnikiem Generalnego Gubernatorstwa do 1941 roku, po czym zajmuje się organizacją w ZSRR. Przeżywa wojnę, zostaje skazany przez Sowietów na 25 lat (zwolniony w 1955 roku) i umiera w Hamburgu w 1977 roku. Frank zostaje osądzony w Norymberdze, skazany i powieszony w 1946 roku. AB-Aktion uzupełnia Intelligenzaktion: razem operacje te unicestwiają około 100 000 przedstawicieli polskich elit w latach 1939–1940 – to demograficzne wykrwawienie, z którego Polska nie podniesie się w pełni.
T01-074