Po Anschlussie z marca 1938 roku władze nazistowskie metodycznie usuwają Żydów z wolnych zawodów w Austrii. Rozporządzenie z 31 marca 1938 roku pozwala odbierać żydowskim adwokatom prawo wykonywania zawodu; od 3 kwietnia ministerstwo sprawiedliwości może ich skreślać według uznania. Skreślenia stają się powszechne pod koniec 1938 roku: najpóźniej 31 grudnia 1938 roku adwokaci uznani za Żydów według ustaw norymberskich tracą prawo wykonywania zawodu. Z 2 541 członków adwokatury w chwili Anschlussu zostaje na koniec roku zaledwie 771.
Wiosną 1939 roku wiedeński adwokat po pięćdziesiątce, skreślony z listy i pozbawiony dochodów, musi zdecydować o przyszłości swoich bliskich. Bramy emigracji zamykają się jedna po drugiej: wizy, kwoty, podatek od ucieczki z Rzeszy, kolejki przed konsulatami.
Zostać znaczy liczyć na mało prawdopodobną poprawę w mieście, w którym prześladowania się zaostrzają. Wyjechać znaczy porzucić wszystko – kancelarię, majątek, język, ojczyznę – i ruszyć w niepewnym kierunku. Ten wybór decyduje o przetrwaniu całej rodziny.
Wiedeńscy Żydzi, którzy jeszcze w 1939 roku mogli to zrobić, próbowali emigrować za wszelką cenę, a wiedeńska gmina żydowska zaangażowała się w to masowo. Pod presją wywłaszczeń i przemocy – „podatku od ucieczki z Rzeszy”, konfiskaty mienia, aresztowań po Nocy Kryształowej w listopadzie 1938 roku – około dwóch trzecich z mniej więcej 185 000–200 000 austriackich Żydów zdołało uciec, zanim w październiku lub listopadzie 1941 roku zakazano legalnej emigracji. Celami były Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, mandatowa Palestyna, Szanghaj lub Ameryka Łacińska, często za cenę rozłączenia rodzin. Ci, którzy zostali – z braku wizy, pieniędzy lub z przywiązania – zostali niemal wszyscy deportowani: około 65 000 austriackich Żydów zamordowano w Zagładzie. Wygnanie ratowało życie, ale niszczyło cały świat – świat błyskotliwej wiedeńskiej burżuazji żydowskiej.
T00-079