Wiosną 1939 roku 2 Brygada Strzelców Podhalańskich działała w Karpatach. Po jej rozbiciu we wrześniu 1939 roku wielu oficerów i żołnierzy przedostało się do Francji przez Węgry. 9 stycznia 1940 roku Sikorski i polski rząd na uchodźstwie postanawiają utworzyć Samodzielną Brygadę Strzelców Podhalańskich – jednostkę strzelców górskich, przeznaczoną do służby u boku Francuzów w alianckim korpusie ekspedycyjnym dla Finlandii.
Kilka tygodni później pokój moskiewski (12 marca 1940 roku) pozbawi wyprawę do Finlandii sensu; brygada zostanie wówczas skierowana do Norwegii (walki o Narwik, kwiecień–maj 1940).
, 46 lat, dowodzi brygadą. Stan na 28 lutego 1940 roku: 4 700 ludzi (8 batalionów strzelców), uzbrojenie francuskie (zmodyfikowane karabiny Lebel, zdobyczne MG 34 przejęte w listopadzie 1939 roku, moździerze Brandt 81 mm, rkm FM 24/29). Przyspieszone szkolenie w 6 tygodni: marsz w górach, narciarstwo, walka w warunkach mrozu. Wielu żołnierzy pochodzi z jednostek strzelców górskich walczących w Karpatach w 1939 roku, więc jest już wyszkolonych.
Bohusz-Szyszko musi zdecydować o postawie organizacyjnej brygady w ugrupowaniu alianckim.
Sikorski i Bohusz-Szyszko wybierają model mieszany: autonomię taktyczną z francuskim współdziałaniem na szczeblu strategicznym. Brygada walczy pod Narwikiem od kwietnia do czerwca 1940 roku pod francuskim dowództwem (generał ), ale z autonomią taktyczną. Walki o wzgórza Beisfjordu i Ankenes (maj 1940): natarcie i zdobycie Narwiku 28 maja 1940 roku. Straty polskie: 97 zabitych, 189 rannych. W połowie czerwca, w czasie załamania Francji, brygada zostaje ewakuowana do Brestu. Część jej żołnierzy trafia do Wielkiej Brytanii i zostaje wcielona do armii polskiej. Bohusz-Szyszko kieruje następnie polską misją wojskową w Moskwie (1941–1942), po czym zostaje zastępcą dowódcy 2 Korpusu Polskiego we Włoszech (Monte Cassino 1944) pod komendą Andersa. Odmawia powrotu do komunistycznej Polski. Emigruje do Londynu. Umiera w 1982 roku. Brygada Podhalańska pozostaje jedną z pierwszych dużych polskich jednostek bojowych odtworzonych na uchodźstwie – wzorem dla Armii Andersa.
T02-029