, 68 lat, jest królem Danii od 1912 roku – panuje od 27 lat. Silna osobowość publiczna, zwolennik aktywnej, symbolicznej roli monarchy. Dania to małe państwo liczące 3,8 miliona mieszkańców, mające z Niemcami 68 km granicy lądowej (Jutlandia). Niemiecko-duński pakt o nieagresji, podpisany 31 maja 1939 roku, nominalnie wiąże oba kraje – inicjatywa narzucona przez Berlin, którą Kopenhaga przyjęła niechętnie.
Armię duńską świadomie zredukowano do absolutnego minimum: pod bronią służy tylko 14 000 ludzi, rozmieszczonych w 2 dywizjach terytorialnych, do tego marynarka przybrzeżna i szczątkowe lotnictwo liczące około 50 maszyn. Nikt nie wyobraża sobie obrony kraju siłą oręża; obrona państwa może opierać się wyłącznie na wyborach dyplomatycznych.
1 września 1939 roku, w dniu inwazji na Polskę, socjaldemokratyczny premier (65 lat, u władzy od 1924 roku, z przerwą) i minister spraw zagranicznych (z partii radykalno-liberalnej) muszą zdecydować o oficjalnej postawie. Na ich stole leżą 3 opcje: zbliżenie z Berlinem, by oddalić inwazję; ścisła neutralność, ogłoszona wspólnie z Norwegią i Szwecją; dyskretne poparcie moralne dla aliantów, bez zobowiązań dyplomatycznych. ma według konstytucji rolę doradczą, ale jego słowo waży: sympatyzuje z aliantami, lecz obawia się natychmiastowej okupacji Jutlandii. Jaką postawę poprze publicznie?
i Stauning wybierają ścisłą neutralność, ogłoszoną oficjalnie jednocześnie z Norwegią i Szwecją. 1 września 1939 roku Dania oficjalnie deklaruje neutralność. 18 września 3 państwa skandynawskie (Szwecja, Norwegia, Dania) potwierdzają neutralność we wspólnej deklaracji. Eksport rolny do Niemiec trwa nadal – Dania dostarcza około 30 % mięsa spożywanego w Niemczech w czasie „dziwnej wojny”. 9 kwietnia 1940 roku o 4.15, bez wypowiedzenia wojny, Wehrmacht najeżdża Danię w ramach operacji Weserübung. 6 godzin później armia duńska przerywa walkę na rozkaz rządu – bilans: 16 zabitych Duńczyków, 20 zabitych Niemców. pozostaje na tronie i odmawia wyjazdu na wychodźstwo. Staje się symbolem narodowego biernego oporu: codziennie rano jeździ konno, sam, ulicami Kopenhagi (publiczny rytuał, ikoniczny obraz). Według popularnej legendy miał nosić żółtą gwiazdę z solidarności z duńskimi Żydami – legenda niepotwierdzona historycznie (duńscy Żydzi nigdy nie musieli nosić żółtej gwiazdy, a konne przejażdżki króla zaczęły się dużo wcześniej). Około 7 200 duńskich Żydów, ogromna większość tej wspólnoty, zostaje ewakuowanych do Szwecji jesienią 1943 roku – operację tę dyskretnie popiera. Umiera w kwietniu 1947 roku, 2 lata po wyzwoleniu.
T01-050