ma 70 lat i od maja 1937 roku jest premierem. Był głównym architektem układu monachijskiego (29–30 września 1938) i w brytyjskiej opinii publicznej pozostaje uosobieniem polityki appeasementu wobec Hitlera. 31 marca 1939 roku, po zajęciu Pragi (15 marca), zmienił tę doktrynę, udzielając Polsce brytyjskiej gwarancji: Londyn przystąpi do wojny, jeśli Polska zostanie zaatakowana.
Niemiecka inwazja na Polskę zaczyna się 1 września 1939 roku o 4.45. Chamberlain jednak się waha. Wieczorem 1 września każe przekazać Berlinowi ostrzeżenie (nota Hendersona) – nie ultimatum: działania wojenne mają ustać, a wojska niemieckie zostać wycofane. Bez wyznaczonego terminu. Francja oczekiwała jednoczesnej odpowiedzi brytyjskiej. Posiedzenie brytyjskiego gabinetu 2 września jest burzliwe: kilku ministrów domaga się twardego ultimatum. Chamberlain i Hoare nadal grają na zwłokę. Izba Gmin zbiera się wieczorem 2 września; gdy (Labour) wstaje, by odpowiedzieć Chamberlainowi, konserwatysta woła do niego: „Speak for England, Arthur!” („Przemawiaj w imieniu Anglii, Arthurze!”). Obrady przybierają inny obrót.
W nocy z 2 na 3 września gabinet narzuca Chamberlainowi formalne ultimatum dla Berlina: Berlin ma odpowiedzieć do 3 września, godz. 11.00 BST. Z Berlina nie nadchodzi żadna odpowiedź. O 11.00 3 września ultimatum wygasa. Chamberlain musi ogłosić wojnę 15 minut później w BBC.
Chamberlain wygłasza przemówienie powściągliwe, prawnicze, pozbawione osobistych emocji, pozwalające mówić faktom. O 11.15 BST w BBC, w 4-minutowym wystąpieniu radiowym nadawanym na żywo z Cabinet Room przy 10 Downing Street, oświadcza: „Dziś rano ambasador brytyjski w Berlinie wręczył rządowi niemieckiemu ostateczną notę (...) Muszę państwu oznajmić, że żadne takie zobowiązanie nie nadeszło i że w konsekwencji nasz kraj znajduje się w stanie wojny z Niemcami”. Ton osobistej porażki politycznej. Żadnego wezwania do mobilizacji, żadnego patriotyzmu – tylko stwierdzenie faktu. Godzinę później, o 12.15, w Londynie po raz pierwszy rozbrzmiewa syrena alarmu lotniczego (fałszywy alarm). Chamberlain pozostanie premierem do 10 maja 1940 roku, kiedy ustąpi miejsca Churchillowi po klęsce kampanii norweskiej. Umiera w listopadzie 1940 roku na raka, nie mogąc się publicznie usprawiedliwić. Jego przemówienie z 3 września 1939 roku pozostaje jednym z najbardziej spornych w historii Wielkiej Brytanii: zbyt spóźnione, zbyt pełne rezygnacji, ale prawnie nienaganne.
T01-020