Biskup ma 64 lata i od 1930 roku stoi na czele diecezji katowickiej na polskim Górnym Śląsku – w regionie przemysłowym, zamieszkanym w 65 % przez Polaków, a w 35 % przez Niemców. 4 września 1939 roku Górny Śląsk zostaje wcielony do Rzeszy i włączony do Reichsgau Schlesien, przemianowanego w 1941 roku na Oberschlesien. Adamski odmawia ucieczki.
Władze okupacyjne narzucają język niemiecki jako jedyny język liturgii, tropią polskie duchowieństwo i coraz silniej naciskają na diecezję. Ta polityka stawia Adamskiego wprost przeciw gauleiterowi Śląska Josefowi Wagnerowi i jego zastępcy Fritzowi Brachtowi, który w 1941 roku zastąpi Wagnera na tym stanowisku, i przeciwstawia go znacznie bardziej ugodowej postawie kardynała Adolfa Bertrama, arcybiskupa wrocławskiego, rządzącego sąsiednią diecezją. Wielu polskim księżom grozi aresztowanie, zagrożeni są wierni nawróceni z judaizmu, a szkołom parafialnym grozi zamknięcie.
Od 1 września 1939 do 29 lutego 1940 roku Adamski zostaje wezwany 6 razy do gestapo. Za każdym razem odmawia podpisania jakiegokolwiek zobowiązania do współpracy. Biskup może uderzyć mocno i szybko jawnym gestem albo trwać w cieniu, by przetrwać.
Adamski musi zdecydować, czy upubliczni swój opór.
Adamski wybrał dyskretny opór czynem – polskie kazania, ratowanie Żydów, przyjmowanie uchodźców – aby przetrwać jak najdłużej: cichy, stały opór duszpasterski. Przez blisko 18 miesięcy chronił polską liturgię i wbrew niemieckim rozkazom głosił kazania po polsku, osłaniał zagrożonych księży, po cichu pomagał polskim Żydom nawróconym na katolicyzm i utrzymywał polskie szkoły parafialne. Jednak 28 lutego 1941 roku z rozkazu gestapo musiał opuścić diecezję i został wydalony do Generalnego Gubernatorstwa. Resztę wojny spędził w okolicach Warszawy, gdzie jeszcze w czasie powstania warszawskiego w 1944 roku sprawował posługę, po czym w 1945 roku wrócił do Katowic i na nowo objął urząd biskupi. Powojenny polski reżim komunistyczny uważał go jednak za zbyt niezależnego. W 1952 roku władze komunistyczne odsunęły go od diecezji; wrócił do niej dopiero 5 listopada 1956 roku, w czasie październikowej odwilży, i zmarł w Katowicach w 1967 roku. Jego rola pozostaje sporna, ponieważ zachęcał Ślązaków do wpisywania się na Volkslistę, co władze komunistyczne wytknęły mu w 1952 roku. Jego strategię bada się w teologii pastoralnej jako wzór duszpasterskiego oporu w warunkach okupacji.
T02-062