Generał , lat 67, naczelny wódz armii alianckich od września 1939 roku, kieruje kampanią z donżonu zamku w Vincennes. Wykształcony oficer, dawny współpracownik Joffre’a z 1914 roku, opracował plan Dyle–Breda: jego najlepsze armie – francuska 1 i 7 Armia oraz brytyjskie – wkraczają 10 maja do Belgii, by zatrzymać tam Wehrmacht na przygotowanej linii.
Jego stanowisko dowodzenia ma jednak osobliwość, z której drwią własni oficerowie. W donżonie w Vincennes nie ma żadnej radiostacji. W podziemiach mieszczą się dalekopisy i centrala telefoniczna, ale brak łączności radiowej z frontem: co godzinę motocykliści-gońcy wiozą rozkazy do stacji przekaźnikowej. Pewien oficer porównuje kwaterę do „łodzi podwodnej bez peryskopu”. Rozkazy potrzebują wielu godzin, by przejść w dół przez 3 szczeble do armii, i tyle samo na drogę powrotną.
13 maja czołgi Guderiana forsują Mozę pod Sedanem, daleko od spodziewanego starcia w Belgii. Wiadomość dociera do Vincennes ze znacznym opóźnieniem. Gamelin musi zdecydować, jak sterować bitwą, która rozkręca się szybciej niż jego łączność.
Gamelin zostaje w Vincennes i zachowuje system gońców i telefonu, który utrzymuje bez zmian przez całą decydującą fazę. Rozkazy nadal płyną przez gońców i centralę, z opóźnieniami liczonymi w godzinach, podczas gdy Panzery posuwają się o 60 km dziennie. Oderwanie dowodzenia od niemieckiego tempa staje się jedną z często przywoływanych strukturalnych przyczyn upadku Francji. 19 maja Reynaud odwołuje go na rzecz Weyganda, ściągniętego z Lewantu. Aresztowany przez Vichy we wrześniu 1940 roku, Gamelin staje przed sądem w procesie w Riom w 1942 roku, gdzie odmawia zabrania głosu w swojej obronie, a następnie zostaje wywieziony do Buchenwaldu. Uwolniony w 1945 roku, publikuje wspomnienia „Servir” (1946–1947), by bronić swoich decyzji. Umiera w 1958 roku. Historiografia, od Marca Blocha po Alistaira Horne’a, widzi w Vincennes symbol naczelnego dowództwa oderwanego od własnej bitwy.
T03-053