Pewna belgijska rodzina – rodzice, ich 3 dzieci i babcia – mieszka w małym mieście w pobliżu granicy francusko-belgijskiej. Jej sytuacja jest reprezentatywna dla niezliczonych domostw, które inwazja z 10 maja 1940 roku stawia nagle przed natychmiastowym wyborem.
W tym regionie pamięć roku 1914 jest żywa. Z ust do ust krążą nazwy Lowanium i Dinant, miast-męczenniczek spalonych na początku Wielkiej Wojny. Gdy rankiem 10 maja nadchodzi wiadomość o inwazji – jednoczesnym ataku na Holandię, Belgię i Luksemburg – każdy rozważa, czego się obawiać i co można stracić. Czy pakować prześcieradło, konserwy i dokumenty, czy zabarykadować dom – ta decyzja dotyczy wszystkich.
Na pobliskich drogach kolumny już się wydłużają, mieszają z wojskiem, mijają w przeciwnych kierunkach, a między grupami krążą najbardziej sprzeczne pogłoski o niemieckim natarciu. Wyruszyć – to nieznane, zmęczenie babci, strach dzieci i niewiedza, jak długo potrwa wojna. Zostać – to zachować dach nad głową i pracę, ale narazić się na ogień, a potem na okupanta. Na progu domu ojciec musi rozstrzygnąć za wszystkich.
Zdecydowana większość uciekła do Francji bez zwłoki, tak jak w 1914 roku. W pierwszych dniach granicę francuską przekroczyło około pół miliona Belgów – pierwsza fala ruchu, który po doliczeniu Francuzów, Holendrów i Luksemburczyków wyrzucił na drogi wiosną 1940 roku kilka milionów ludzi. Wielu zapuściło się daleko na południowy zachód, a potem utknęło, gdy sytuacja militarna się załamała. Większość tych rodzin wróciła w końcu do domów w następnych miesiącach, już pod okupacją. Inni postawili na rozwiązanie przeciwne: 11-letni wówczas , syn nauczyciela z północy Francji i późniejszy premier Francji, żył w rodzinie, która odmówiła wyjazdu. Exodus 1940 roku pozostaje jednym z największych przemieszczeń ludności w historii Europy Zachodniej i trwale kształtuje pamięć o klęsce.
T03-064