Od odkrycia rozszczepienia uranu pod koniec 1938 roku garstka fizyków zdaje sobie sprawę z zawrotnej możliwości: reakcja łańcuchowa mogłaby uwolnić ogromną energię, a może nawet dać początek broni o niespotykanej dotąd sile. Kilku z tych uczonych to uchodźcy z Europy, którzy wiedzą, że Niemcy mogą prowadzić takie same badania.
Węgierski fizyk , który znalazł schronienie w Stanach Zjednoczonych, jest o tym przekonany: trzeba ostrzec władze amerykańskie, zanim Rzesza zyska przewagę, i zabezpieczyć zapasy uranu. Szilárd jest jednak mało znany i nie ma dostępu do władzy. Aby go wysłuchano, myśli o tym, by pozyskać najbardziej prestiżowy głos nauki: Alberta Einsteina.
Dylemat jest ciężki. Skłonienie rządu do podjęcia badań atomowych otwiera drogę do militaryzacji fizyki ze wszystkimi jej konsekwencjami. Milczenie grozi tym, że broń trafi wyłącznie w ręce nazistów. Czy podpisać i skierować do Roosevelta list ostrzegawczy w imieniu Einsteina, zdecydować się na dyskretniejsze działania wśród naukowców, czy raczej nie zwracać uwagi państw na tę dziedzinę?
Szilárd i Einstein skierowali do prezydenta Roosevelta list ostrzegawczy, podpisany wyłącznie przez Einsteina: 2 sierpnia 1939 roku Einstein podpisał list, napisany z pomocą Szilárda i innych fizyków uchodźców, który ostrzegał Roosevelta przed wojskowym potencjałem uranu i groźbą niemieckiego programu. List, przekazany prezydentowi w październiku 1939 roku za pośrednictwem ekonomisty Alexandra Sachsa, doprowadził do powołania Komitetu Doradczego ds. Uranu – dalekiego zalążka Projektu Manhattan. List Einsteina i Szilárda wyznacza moment, w którym fizyka jądrowa znalazła się w orbicie państw i wojny. Einstein, przekonany pacyfista, żałował później, że użyczył nazwiska działaniu, które uważał jednak za konieczne.
T00-034