Już w pierwszych dniach inwazji niemieckie lotnictwo bombarduje dworce, węzły drogowe i centra miast, by zdezorganizować tyły i zastraszyć ludność. W kilku belgijskich miastach, w tym w Tournai i Nivelles, historyczne centra płoną, czasem przez wiele dni z rzędu.
Dla ciebie każdy alarm oznacza decyzję o przetrwaniu. Możesz zejść do piwnicy lub prowizorycznego schronu i zostać tam, dopóki trwają naloty, ryzykując, że przysypią cię gruzy, jeśli dom się zawali. Możesz uciec z miasta na wieś, bezpieczniejszą, ale tam tracisz wszelkie punkty oparcia i cały dobytek. Możesz też zostać w domu, by chronić mieszkanie i mienie przed grabieżą i pożarami.
Lęk nie ustępuje: bombardowania są nieprzewidywalne, służby ratunkowe przeciążone, a pogłoski wywołują panikę. Ukryć się, odejść czy wytrwać? Dziesiątki tysięcy rodzin staje przed tym dylematem, w miastach, z których niektóre w ciągu kilku dni utracą część dziedzictwa i kilkuset mieszkańców.
Zachowania były różne, ale wielu ludzi w końcu uciekło, dołączając do powszechnego exodusu: strach przed bombami wypędził na drogi całe społeczności, pogłębiając zatory i chaos. Dotknięte miasta – Tournai, poważnie spalone w połowie maja, Nivelles i inne – liczyły zabitych i ruiny. Bombardowanie centrów miejskich, wpisane w niemiecką strategię dezorganizacji i terroru, na trwałe zapisało się w pamięci. Dla cywilów maj 1940 oznaczał nie tylko klęskę militarną, ale brutalne doświadczenie nowoczesnej wojny, przeniesionej na ludność, daleko od frontu.
T03-101