ma 61 lat i znany jest pod literackim pseudonimem . Jest lekarzem pediatrą, pisarzem dla dzieci („Król Maciuś Pierwszy” z 1923 roku to klasyka światowej literatury dziecięcej) i pedagogiem, który już w 1925 roku opracował teorię praw dziecka (podjętą później w międzynarodowej Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku). Od 1912 roku kieruje Domem Sierot – sierocińcem dla dzieci żydowskich przy ulicy Krochmalnej 92 w Warszawie, w którym w 1939 roku przebywa około 200 dzieci w wieku od 7 do 14 lat.
Oblężenie Warszawy rozpoczyna się 8 września. Dom przy Krochmalnej 92 stoi w północno-zachodniej części miasta, zaledwie 600 metrów od niemieckich pozycji z początku września. Bombowce Heinkel He 111 z i KG 53 atakują dzielnice cywilne już od 7 września. Żywności zaczyna brakować. Kuchnia Domu Sierot ma zapas mąki na 15 dni. Sieć wodociągowa działa z przerwami.
12 września przyjaciele Korczaka – z sierocińca Nasz Dom i kilku członków Komitetu Pomocy Żydom – proponują ewakuację dzieci na wschód, do strefy, która zostanie później zajęta przez Sowietów. Pedagodzy uważają, że dzieci mają szansę przeżyć, jeśli zostaną przeniesione. Korczak jest Żydem. Wie, że niemiecka okupacja będzie szczególnie okrutna dla Żydów. Wie też, że ma pod swoją opieką 200 dzieci.
Korczak utrzymuje sierociniec w Warszawie i organizuje na miejscu obronę cywilną. Odrzuca propozycje ewakuacji, uważając, że sierociniec powinien pozostać dla dzieci stałym domem – w Warszawie, tam, gdzie mają swoje oparcie. Podczas oblężenia wychodzi w dawnym mundurze majora Wojska Polskiego (włożył go ponownie w tym miesiącu na przekór), by prosić kupców i mieszkańców o żywność. Prowadzi dziennik oblężenia (wydany pośmiertnie). Po kapitulacji dalej zarządza sierocińcem. W listopadzie 1940 roku sierociniec musi na rozkaz Niemców przenieść się do getta warszawskiego. Korczak odrzuca kilka propozycji ewakuacji ze strony nieżydowskich polskich przyjaciół (m.in. Maryny Falskiej, która w 1941 roku proponuje mu fałszywe dokumenty). 6 sierpnia 1942 roku, podczas wielkiej deportacji z getta do Treblinki, Korczak odrzuca ostatnią propozycję ucieczki i idzie pieszo ze swoimi 192 dziećmi na Umschlagplatz, potem do pociągu, a potem do komory gazowej. Opowieść o jego marszu ulicą Sienną stała się jednym z emblematycznych momentów pamięci o Zagładzie.
T01-034