W ostatnich dniach sierpnia 1939 roku gorączkowe zabiegi dyplomatyczne mają zapobiec nieodwracalnemu. W Berlinie ambasador brytyjski prowadzi niezliczone rozmowy; szwedzki biznesmen kursuje nieoficjalnie między Göringiem a Londynem, przekazując wiadomości i propozycje.
Hitler wykorzystuje to zamieszanie. Wysuwa żądania dotyczące Gdańska i korytarza, po czym domaga się, by polski pełnomocnik, wyposażony w pełne uprawnienia, stawił się w Berlinie w ciągu jednego dnia – warunek niemal niemożliwy do spełnienia w wyznaczonym czasie. Londyn zastanawia się nad prawdziwymi zamiarami Berlina: czy to autentyczne otwarcie na negocjacje, czy inscenizacja, która ma zrzucić winę za zerwanie na przeciwnika? Wspomnienie Monachium, gdzie presja czasu wymusiła ustępstwa, ciąży nad każdą wymianą zdań.
Rząd brytyjski musi zdecydować o swoim postępowaniu. Naciskać na Polskę, by wysłała negocjatora pod presją ultimatum, w nadziei na zyskanie czasu, ryzykując nowe Monachium kosztem Warszawy? Odrzucić to ultimatum i twardo trzymać się sojuszu, nawet jeśli zamknie to ostatnie drzwi dyplomacji? A może spróbować formuły pośredniej za pośrednictwem Dahlerusa? O pokoju lub wojnie rozstrzygnie się w ciągu kilku godzin.
Londyn w zasadzie odrzuca pułapkę i twardo trzyma się sojuszu: nauczony doświadczeniem Monachium rząd brytyjski odmawia naciskania na Polskę, by stawiła się w Berlinie pod przymusem kilkugodzinnego ultimatum. W oczach Londynu celem Niemców było nie tyle negocjowanie, ile stworzenie pozorów dobrej woli i zrzucenie na Polskę odpowiedzialności za zerwanie – pułapka przypominająca tę zastawioną na innych przed Anschlussem i Monachium. Zabiegi Hendersona i Dahlerusa trwają nadal, ale rozbijają się o niemożliwe do przyjęcia żądania niemieckie i nierealny harmonogram. Żadna mediacja nie przynosi skutku. 1 września Niemcy atakują Polskę; 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiadają wojnę. Dyplomacja ostatniej szansy posłużyła przede wszystkim Hitlerowi do próby – nieudanej – wcielenia się w rolę zdradzonego człowieka pokoju.
T00-049