rządzi faszystowskimi Włochami z Palazzo Venezia. Upokorzony drugoplanową rolą u boku Niemiec, które odnoszą podbój za podbojem, Duce marzy o „wojnie równoległej”, która dowiodłaby potęgi Włoch, niczego nie zawdzięczając Berlinowi.
Gryzie go uraza: Hitler systematycznie stawia go przed faktem dokonanym, ostatnio wysyłając wojska do Rumunii bez uprzedzenia. „Hitler zawsze stawia mnie przed faktem dokonanym” – zwierza się Cianowi – „tym razem odpłacę mu pięknym za nadobne”.
15 października 1940 Mussolini zbiera w Palazzo Venezia wąskie grono: swojego zięcia i ministra Ciana, marszałka Badoglia, generała Visconti Prascę, dowodzącego w Albanii, oraz Jacomoniego i Roattę. Szefów marynarki i lotnictwa w ogóle nie zaproszono. Visconti Prasca obiecuje „skończyć” z 30 000 Greków w Epirze i zająć Prewezę „w 10–15 dni”, zapewniając, że plan jest doskonały „na tyle, na ile to ludzko możliwe”. Tylko Badoglio zgłasza sprzeciw: zajęcie całego kraju wymagałoby co najmniej 20 dywizji.
Historyk nazwie to spotkanie jedną z „najbardziej powierzchownych i dyletanckich dyskusji o strategii wysokiego ryzyka, jakie kiedykolwiek odnotowano”.
Mussolini postanawia uderzyć z Albanii już pod koniec października, nie uprzedzając Hitlera. Narada kończy się planem streszczonym przez Duce: „ofensywa w Epirze; obserwacja i nacisk na Saloniki; następnie, w drugiej fazie, marsz na Ateny”. Tej samej nocy ambasador Grazzi wręcza ultimatum greckiemu premierowi Joanisowi Metaksasowi, który je odrzuca słowami: „A więc wojna”. 28 października 1940 granicę z Albanii przekracza 6 dywizji włoskich. Klęska jest natychmiastowa: improwizowane zaopatrzenie, góry, deszcze i grecka kontrofensywa, która wkrótce wypiera Włochów z powrotem do Albanii. 8 listopada Mussolini odwołuje Visconti Prascę. Ta awanturnicza wyprawa, zamiast umocnić prestiż Duce, zmusza go do wezwania Hitlera na pomoc – a to właśnie upokorzenie, którego chciał uniknąć.
T05-029