Jak wielu mieszkańców południowego zachodu Francji nauczycielka z Périgueux staje wobec fali uchodźców z exodusu. Périgueux, prefektura Dordogne licząca około 35 000 mieszkańców, przyjmuje dziesiątki tysięcy uchodźców z północy, z Belgii, z Paryża. Całe rodziny nocują w szkołach, kościołach, salach gimnastycznych.
Nauczycielka, jak wielu nauczycieli i miejscowych urzędników, znajduje się na pierwszej linii przyjmowania uchodźców: rozdaje koce i zupę, szuka noclegów, kieruje rodziny do okolicznych gospodarstw. Brakuje środków, a kwestie mieszkań i zaopatrzenia rodzą napięcia, ale spontaniczna solidarność jest prawdziwa.
Dla jednostki decyzja jest konkretna i moralna: otworzyć własny dom dla rodziny uchodźców, ryzykując ciasnotę i niedostatek, albo chronić siebie, ograniczając się do pomocy zbiorowej. Większość uchodźców to kobiety, dzieci i osoby starsze, bo mężczyźni są zmobilizowani lub w niewoli. Ciężar ten spada na gminy pozbawione środków. To codzienny dylemat milionów Francuzów z regionów przyjmujących uchodźców latem 1940 roku.
Większość przyjmuje rodzinę pod swój dach, z solidarności: południowy zachód przyjmuje w maju–czerwcu 1940 roku kilka milionów uchodźców, w powszechnie poświadczonym odruchu solidarności, mimo napięć wokół mieszkań i żywności. Périgueux i Dordogne goszczą przez dłuższy czas część tych rodzin, z których wiele wróci do domów dopiero stopniowo. To doświadczenie gościnności zawiązuje więzi, które będą się potem liczyć: wiele regionów południowego zachodu, naznaczonych pamięcią exodusu i obecnością uchodźców (w tym Żydów i cudzoziemców), stanie się ziemią zaangażowania w Ruch Oporu i ochrony prześladowanych. Anonimowy gest z lata 1940 roku zapowiada solidarność jeszcze bardziej ryzykowną pod okupacją.
T04-058